การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการให้คำแนะนำของเภสัชกรแก่ผู้ป่วยนอกที่รับประทานยาวาร์ฟารินที่โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ โดยศึกษาในผู้ป่วยโรคลิ้นไมตรัลตีบ ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดใส่ลิ้นหัวใจเทียม และผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ จะทำการติดตามผู้ป่วย3 ครั้งในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-กันยายน พ.ศ. 2542 เพื่อศึกษาค่า INR ภาวะแทรกซ้อนจากการใช้ยาวาร์ฟาริน ได้แก่ ภาวะเลือดออกและภาวะลิ่มเลือดอุดตัน และความพึงพอใจของผู้ป่วยที่มีต่อการให้บริการ ผู้ป่วยที่ทำการศึกษาทั้งสิ้น 97 ราย เป็นผู้ป่วยโรคลิ้นไมตรัลตีบ 29 ราย (ร้อยละ29.9), ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดใส่ลิ้นหัวใจเทียม 42 ราย (ร้อยละ 43.3) และผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ 26 ราย (ร้อยละ 26.8) ค่า INR เฉลี่ยของผู้ป่วยแต่ละโรค ได้แก่ 2.56(+,ฑ)1.05,2.58(+,ฑ)1.40 และ 2.49(+,ฑ)1.27 ตามลำดับ ผลการให้คำแนะนำแก่ผู้ป่วยพบว่าสัดส่วนของค่า INRของผู้ป่วยที่อยู่ในช่วงของการรักษาสำหรับแต่ละโรคก่อนและหลังได้รับคำแนะนำไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) และผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดใส่ลิ้นหัวใจเทียมจะมีค่า INR ตำกว่าช่วงการรักษามากกว่าโรคอื่น ๆ ส่วนภาวะแทรกซ้อนพบว่าภาวะเลือดออกในช่วงที่ให้คำแนะนำมีจำนวนสูงกว่าช่วงก่อนให้คำแนะนำ อาจจะเนื่องมาจากผู้ป่วยมีความรู้ในเรื่องดังกล่าวเพิ่มมากขึ้นภาวะเลือดออกแบไม่รุนแรงที่พบส่วนใหญ่ ได้แก่ จ้ำเลือดบริเวณผิวหนังเลือดออกตามไรฟัน และประจำเดือนมามาก ส่วนอาการที่อาจบ่งชี้ว่าเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันจะพบอาการชาตามปลายมือหรือปลายเท้า หน้ามืดและ พูดไม่ชัด นอกจากนี้มีผู้ป่วย 3 รายที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเนื่องจากภาวะลิ่มเลือดอุดตัน โดยผู้ป่วย 2 รายเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันในสมอง และผู้ป่วย 1 รายเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด ผู้ป่วยทั้ง 3 รายเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันเนื่องจากมีค่า INR ต่ำกว่าช่วงของการรักษา ผู้ป่วยที่ได้รับคำแนะนำจะมีระดับความรู้เกี่ยวกับยาวาร์ฟารินเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และผู้ป่วยส่วนใหญ่มีความพึงพอใจกับการให้คำแนะนำอยู่ในระดับดี ทั้งในแง่ของความพึงพอใจโดยรวม การสื่อสาร ความสะดวกสบายยกเว้นในแง่ของเวลาที่ผู้ป่วยรู้สึกว่าต้องรอรับคำแนะนำนาน ดังนั้นการให้คำแนะนำของเภสัชกรโดยการพูดคุยร่วมกับการแจกเอกสารเพิ่มเติมให้แก่ผู้ป่วยจะช่วยเพิ่มระดับความรู้เรื่องการใช้ยาให้แก่ผู้ป่วยได้