วิทยานิพนธ์ (บช.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2530

การตรวจสอบด้านสินเชื่อเป็นเรื่องสำคัญอันดับแรกของการตรวจสอบภายในของธนาคารพาณิชย์ ซึ่งโดยทั่วไปมุ่งเน้นตรวจสอบความถูกต้องสมบูรณ์ของเอกสารประกอบรายการการจัดขั้นคุณภาพของสินเชื่อที่ให้ไป และประเมินระบบการควบคุมภายในว่าถูกต้องเหมาะสมหรือไม่เท่านั้น รายงานการตรวจสอบที่ฝ่ายบริหารได้รับ ส่วนใหญ่แสดงถึงข้อบกพร่องของเอกสารและการปฏิบัติงานบางประการเท่านั้น ข้อมูลดังกล่าวถึงแม้ว่าจะมีความสำคัญ แต่ก็เป็นเพียงข้อมูลบางส่วนสำหรับผู้บริหารระดับสูง ฉะนั้น เพื่อให้รายงานการตรวจสอบมีข้อมูลเพียงพอสำหรับผู้บริหารระดับสูงภายใต้สถานการณ์ของการแข่งขันในปัจจุบันและอนาคต ผู้ตรวจสอบภายในของธนาคารพาณิชย์ จึงควรขยายบทบาทให้ครอบคลุมถึงการตรวจสอบการบริหารงานในธนาคารทุกขึ้นตอน เพื่อประเมินผลการดำเนินงานด้านสินเชื่อทั้งหมด ซึ่งจะทำให้ผู้บริหารระดับสูงเห็นภาพที่สมบูรณ์ในเรื่องนี้ อันจะส่งให้มีการวางนโยบายและการตัดสินใจเกี่ยวกับงานด้านสินเชื่ออย่างรอบรู้และบรรลุวัตถุประสงค์ การศึกษาเรื่องการตรวจสอบการบริหารสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์นี้ ผู้เขียนได้ศึกษาวิธีและแนวการตรวจสอบที่ใช้ปฏิบัติจริง รวมทั้งได้ปรับปรุงเพิ่มเติมวิธีการตรวจสอบบางเรื่องให้ละเอียดยิ่งขึ้นตามความเหมาะสม นอกจากนี้ยังได้ศึกษาปัญหาจากการตรวจสอบการบริหารและแนวทางในการแก้ไขปัญหาเหล่านั้น เพื่อให้ธนาคารหด้รับข้อมูลที่มีประโยชน์ในการบริหารสินเชื่อมากที่สุด การตรวจสอบการบริหารสินเชื่อ ประกอบด้วย (1) การตรวจสอบการวางแผนด้านสินเชื่อ เพื่อประเมินการวางแผนสินเชื่อทุกขั้นตอน ตรวจแผนงานว่ามีความสอดคล้องกับนโยบายสินเชื่อที่ธนาคารกำหนด และต้องมีความเป็นไปได้เพื่อนำไปปฏิบัติ (2) การตรวจสอบการปฏิบัติงานเพื่อพิจารณาการปฏิบัติงานทุกขั้นตอน และการปฏิบัติงานด้านสินเชื่อเมื่อใช้คอมพิวเตอร์ปฏิบัติ รวมทั้งระบบการควบคุมภายในว่าเป็นไปตามระเบียบปฏิบัติที่ธนาคารกำหนดหรือไม่ (3) ตรวจสอบการประเมินผลคุณภาพสินเชื่อ เพื่อสอบทานการจัดขั้นสินเชื่อว่าถูกต้องหรือไม่ ขั้นตอนของการตรวจสอบการบริหารที่สำคัญที่จะขาดมิได้ คือ ต้องตรวจการบริหารการตลาดด้านสินเชื่อ ซึ่งได้แก่การตรวจสอบการวางแผนการตลาดด้านสินเชื่อ การปฏิบัติการตลาดด้านสินเชื่อ และการประเมินแผนการตลาดสินเชื่อ เพื่อประเมินกลยุทธ์ทางการตลาดว่าสามารถนำมาใช้เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่วางไว้หรือไม่ เพื่อให้ผู้บริหารระดับสูงได้รับรายงานการตรวจสอบที่ประกอบด้วยข้อมูลเกี่ยวกับการบริหารสินเชื่อทั้งระบบ และสามารถตัดสินใจเกี่ยวกับการบริหารสินเชื่อโดยส่วนรวมได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม มำให้ธนาคารได้รับผลประโยชน์สูงสุดจาการให้สินเชื่อ อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบการบริหารสินเชื่ออาจมีข้อจำกัดด้านเวลาที่ใช้ในการตรวจสอบ เนื่องจากในระยะเวลาสั้นๆ พนักงานตรวจสอบอาจจะไม่สามารถประเมินความเหมาะสมของกาบริหารสินเชื่อทุกขั้นตอนได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร ดังนั้น เพื่อให้การตรวจสอบการบริหารสินเชื่อมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ธนาคารอาจจัดตั้งหน่วยงานภายในฝ่ายตรวจสอบ เพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบการบริหารสินเชื่อโดยเฉพาะแยกจากหน่วยงานที่ตรวจสอบด้านทั่วไป พนักงานตรวจสอบเหล่านี้อาจจะถูกคัดเลือกมาจากหลายๆ ฝ่ายที่เกี่ยวข้องเช่น ฝ่ายสินเชื่อ ฝ่ายหนี้สินและหลักทรัพย์ หรือฝ่ายกฎหมาย เป็นต้น ซึ่งพนักงานเหล่านี้มีความรู้ความชำนาญเฉพาะด้านอยู่แล้ว และสิ่งสำคัญที่จะขาดมิได้คือ ต้องพยายามให้พนักงานตรวจสอบมีความคิดทางการบริหาร กล่าวคือ จะต้องรู้จักกำหนดวัตถุประสงค์ขึ้นก่อน แล้วจึงวางแผนงานเพื่อทำให้งานนั้นบรรลุเป้าหมายตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้ และสุดท้ายต้องรู้จักนำแผนที่วางไว้นั้นไปปฏิบัติให้สัมฤทธิผล การมีความคิดเช่นนี้จะทำให้มองภาพต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ และทำงานอย่างมีระบบ ผลงานที่ออกมาก็จะสมบูรณ์