ประเทศ ยังผลให้จํานวนแพทย์ในระบบเพิ่มมากขึ้นแสดง ให้เห็นถึงศักยภาพของสถาบันการผลิตแพทย์ทั่วไปในปัจจุบัน ด้านหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต สถาบันการผลิตแพทย์หลายแห่งได้มีการปรับเปลี่ยนหลักสูตรให้ สอดคล้อง กับเจตนารมณ์แพทยศาสตรศึกษาแห่งชาติและเกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม การ เปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นชัดเจนในชั้นปรีคลินิก แต่ในชั้นคลินิกการจัดการเรียนการสอนยังแยกเป็นสาขาวิชา โดย ใช้โรงเรียนแพทย์หรือโรงพยาบาลศูนย์ขนาดใหญ่เป็นฐานในการเรียนรู้ชั้นคลินิก อีกทั้งหลักสูตรแพทย์ใน โครงการผลิตแพทย์เพิ่มเพื่อชาวชนบทยังยึดตามหลักสูตรของสถาบันหลักเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งไม่สอดคล้อง กับกลยุทธ์การเรียนในชนบทและวัตถุประสงค์ของโครงการฯ ในการผลิตแพทย์เพื่อรองรับปัญหาความ ต้องการแพทย์และความต้องการด้านสุขภาพของประชาชนในชนบท การศึกษาระดับหลังปริญญามีการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนของการฝึกอบรมสาขาเวชศาสตร์ครอบครัว แต่พบว่าศักยภาพของการฝึกอบรมในสาขาดังกล่าวยังด้อยกว่าศักยภาพของสถาบันฝึกอบรมสาขาเฉพาะทาง อื่นๆ และไม่เป็นที่สนใจของผู้เรียน ตลอดจนมีแนวโน้มในการฝึกอบรมสาขาดังกล่าวลดลงเป็นลําดับ ทําให้สัดส่วนแพทย์ที่ให้บริการในระดับปฐมภูมิต่อแพทย์เฉพาะทางสาขาอื่นไม่เป็นไปตามที่เจตนารมณ์ แพทยศาสตรศึกษาแห่งชาติครั้งที่ 7 กําหนดให้เท่ากับ 50:50 ด้านการประเมินผลผู้เรียนยังเน้นการประเมินความรู้ด้านคลินิกเป็นหลัก ด้านการประกันคุณภาพ การศึกษา เริ่มเข้ามามีบทบาทในการกํากับมาตรฐานของการจัดการศึกษาของแพทย์ทั้งในระดับก่อนปริญญา และหลังปริญญา นับเป็นระยะเริ่มต้นของการนําระบบประเมินคุณภาพการศึกษามาใช้ จึงยังไม่เห็นบทบาท ของการประกันคุณภาพการศึกษาต่อการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษาของแพทย์ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยที่สําคัญคือ การศึกษาต่อเนื่องของแพทย์และระยะการใช้ทุนในโรงพยาบาลชุมชน ซึ่งเป็นระยะเปลี่ยนผ่านจากสถานภาพนักศึกษาแพทย์ไปสู่สถานะแพทย์ที่สามารถประกอบวิชาชีพเวชกรรมโดย อิสระ แพทย์ต่องเรียนรู้ที่จะปรับตัวเอง ประยุกต์ความรู้ ทักษะและเจตคติที่มีนํามาใช้ในการประกอบเวช ปฏิบัติจริงภายใต้สภาพแวดล้อมที่แตกต่างจากโรงเรียนแพทย์ และเตรียมตัวสําหรับการเลือกสาขาวิชาชีพที่ เหมาะสมเพื่อฝึกอบรมเป็นแพทย์เฉพาะทางในลําดับต่อไป แต่พบว่ามีแนวโน้มที่แพทย์จะลาออกในระยะนี้ ค่อนข้างสูง และเหตุผลความต้องการศึกษาต่อยังเป็นปัจจัยสําคัญประการหนึ่งของคงอยู่ในชุมชน ซึ่งมีความ แตกต่างกับระบบแพทยศาสตรศึกษาของนานาประเทศที่เน้นให้ระบบการศึกษาแพทย์ เป็นระบบที่ต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การศึกษาต่อเนื่องในชุมชน จึงน่าจะเป็นปัจจัยที่ต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมถึงผลกระทบของ ปัจจัยดังกล่าวต่อการปฏิบัติงานในชุมชนและความยั่งยืนในชุมชน

สำนักงานกองทุนสร้างเสริมสุขภาพ, สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข, สำนักงานวิจัยและพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพ