ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ เป็นเจตจำนงและพันธะร่วมกันของสังคม เพื่อให้ทุก ภาคส่วนใช้เป็นกรอบและแนวทางในการกำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ และการดำเนินงานด้านสุขภาพ ของประเทศ ที่ทุกภาคส่วนใช้เป็นกรอบอ้างอิงในการจัดทำแผน โดย พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๐ มาตรา ๔๖ กำหนดให้คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช.) ต้องจัดทำธรรมนูญฯ ซึ่ง คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบให้ผูกพันหน่วยงานของรัฐและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง ที่จะต้อง ดำเนินการต่อตามอำนาจหน้าที่ของแต่ละหน่วยงาน กำลังคนด้านสุขภาพในธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ มีความหมายครอบคลุมถึง บุคคล หรือกลุ่มคนที่มีบทบาทในด้านการสร้างเสริมสุขภาพ การรักษาพยาบาล การป้องกันโรค และ การฟื้นฟูสมรรถภาพ ซึ่งร วมถึงบุคลากรด้านสาธารณสุข ผู้ประกอบวิชาชีพด้านการสาธารณสุข บุคลากรสายสนับสนุน บุคลากรทางการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก อาสาสมัครด้านสุขภาพต่าง ๆ แกนนำและเครือข่ายสุขภาพ ตลอดจนบุคลากรต่าง ๆ ที่ทำหน้าที่ เกี่ยวข้องกับสุขภาพ ตามมาตรา ๔๖ วรรคสี่แห่ง พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ .ศ.๒๕๕๐ กำหนดให้ คสช . ทบทวนธรรมนูญฯอย่างน้อยทุก ๕ ปี เพื่อให้มีความเป็นพลวัต สามารถแก้ปัญหาและพัฒนาระบบ สุขภาพได้อย่างเหมาะสม สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช.) ร่วมกับ สถาบันวิจับระบบสาธาร ณสุข (สวรส.) จึงจัดให้มีโครงการศึกษาและทบทวนความรู้ จากกระบวนการขับเคลื่อนใช้ประโยชน์ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ พ .ศ.๒๕๕๒ ขึ้น เพื่อ ประกอบการปรับปรุงธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ดังกล่าว ซึ่งในการศึกษานี้ได้ทบทวน ความรู้ในหมวด 11 การสร้างและพัฒนาบุคลากรด้านสาธารณสุข วัตถุประสงค์ 1. เพื่อทบทวนและวิเคราะห์สถานการณ์ของระบบการสร้างพัฒนาและจัดการบุคลากรด้านสุขภาพ ในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา 2. เพื่อประเมินสถานการณ์ โอกาส ภัยคุกคาม ความท้าทายในระบบการสร้าง พัฒนา และจัดการ บุคลากรด้านสุขภาพ โดยอ้างอิงจากสาระในธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2552 3. เพื่อสังเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคตของระบบการสร้าง พัฒนา และจัดการ บุคลากรด้านสุขภาพ ให้ข้อเสนอแนะทิศทางที่ควรจะเป็นในการกำหนดภาพอนาคตหรือภาพพึง ประสงค์ในอีก 10 ปีข้างหน้า วิธีการศึกษา 1. ทบทวนวรรณกรรมและเอกสารที่เกี่ยวข้อง เกี่ยวกับสถานการณ์การสร้าง/การผลิต พัฒนาและ จัดการบุคลากรด้านสุขภาพในช่วง 5 ปีที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน และทบทวนการศึกษาแนวโน้มใน อนาคต รวมทั้งบทบาทหน้าที่ขององค์กรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและความสัมพันธ์เชื่อมโยง 2. การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน ที่มีความรู้และเชี่ยวชาญเพื่อให้ความเห็นด้าน สถานการณ์ โอกาส ภัยคุกคาม ความท้าทายในด้านใดด้านหนึ่งในต่อไปนี้ • การศึกษาและการพัฒนาบุคลากรสุขภาพ • การจัดการบุคลากรสุขภาพ • ระบบการเงินการคลังสุขภาพ • การจัดระบบบริการสุขภาพ 3. วิเคราะห์ความสัมพันธ์เชื่อมโยงระหว่างสถานการณ์ โอกาส ภัยคุกคาม ความท้าทาย ของการ สร้าง พัฒนา และจัดการบุคลากรด้านสุขภาพ กับสาระที่เกี่ยวข้องตามธรรมนูญฯพ.ศ. 2552

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข และสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ