บทนำ 5 ปี ของการดำเนินการสร้างหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า นับจากการกำหนดนโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าที่นำไปสู่การปฏิบัติในปี พ.ศ. 2544 ถึงปี พ.ศ. 2549 กล่าวได้ว่าประเทศไทยมีบทเรียนแห่งความสำเร็จและการเรียนรู้จากปัญหาอุปสรรคมากมาย จึงสมควรที่จะได้มีการทบทวนสถานการณ์ที่ผ่านมา รวมถึงการวิเคราะห์โอกาสและความท้าทายในการดำเนินงานสร้างหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า อันเป็นผลจากการสังเคราะห์ข้อมูลด้วยประสบการณ์ตรงของผู้เขียน ซึ่งมีส่วนร่วมในการประชุมต่างๆ ของคณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ และคณะทำงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ร่วมกับการวิเคราะห์เอกสารต่างๆ ในช่วงเวลาเดียวกัน ซึ่งจำแนกเป็น 6 ด้าน ได้แก่ 1) การอภิบาลระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า 2) การประสานการพัฒนาระบบประกันสุขภาพของรัฐ 3) การช่วยเหลือผู้เสียหายจากการใช้บริการ: ช่องว่างระหว่างเจตนารมณ์และการปฏิบัติ 4) บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: แรงกดดันต่อกระทรวงสาธารณสุข 5) ความยั่งยืนทางการเงินระยะยาว และ 6) พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ: คุ้มครองใคร อันจะนำไปสู่การให้ข้อเสนอที่เหมาะสมเพื่อกำหนดทิศทางในอนาคตของนโยบายฯ นี้ต่อไป