วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์อัตลักษณ์และจัดประเภทอัตลักษณ์ของนักเรียนในสถานศึกษาที่ได้รับการประเมินภายนอกรอบสาม 2) วิเคราะห์เปรียบเทียบอัตลักษณ์ของนักเรียนในสถานศึกษาที่มีขนาด ระดับ สังกัด ที่ตั้งและภูมิภาคแตกต่างกัน 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอัตลักษณ์ของนักเรียนที่สถานศึกษากำหนดและคุณภาพของผู้เรียนที่เกิดขึ้น และ 4) ศึกษาแนวทางการดำเนินงานของสถานศึกษาที่มีการปฏิบัติที่ดี ดำเนินการวิจัยแบบผสมวิธี ในรูปแบบแผนเชิงอธิบาย (explanatory design) ประกอบด้วย 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนแรก ศึกษาข้อมูลเชิงปริมาณ ศึกษากับสถานศึกษาที่มีการกำหนดอัตลักษณ์ครบทั้งสามด้าน (เก่ง ดี และมีความสุข) จำนวน 1,175 โรงเรียน โดยใช้แบบบันทึกข้อมูลจากฐานข้อมูลของ สมศ. และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ขั้นตอนที่สองศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพ ศึกษากับสถานศึกษาที่มีการปฏิบัติที่ดี จำนวน 6 โรงเรียน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยวิธีการจำแนกประเภทข้อมูล typological analysis ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ดังนี้ 1. สถานศึกษามีการกำหนดอัตลักษณ์ของนักเรียนในด้านความดีมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 34.21 รองลงมาคือด้านความเก่ง คิดเป็นร้อยละ 10.98 และด้านมีความสุข คิดเป็นร้อยละ 17.10 2. สถานศึกษาที่มีขนาด ระดับ สังกัด ที่ตั้ง และภูมิภาคแตกต่างกัน มีการกำหนดอัตลักษณ์ของนักเรียนไม่แตกต่างกันและเป็นอัตลักษณ์ด้านความดีมากที่สุด 3. คุณภาพของผู้เรียนที่เกิดขึ้นมีความสอดคล้องหรือสัมพันธ์กับอัตลักษณ์ตามที่สถานศึกษากำหนด 4. แนวทางการดำเนินงานของสถานศึกษาที่มีการปฏิบัติที่ดี พบว่าทุกโรงเรียนมีการดำเนินงานเพื่อพัฒนาอัตลักษณ์ของนักเรียนในแต่ละด้านอย่างเป็นระบบโดยประกอบไปด้วยขั้นตอนหลัก 4 ขั้นตอนคือขั้นตอนการวางแผน (Plan) การดำเนินการแก้ไขปัญหา (Do) การตรวจสอบและเปรียบเทียบผล (Check) และการปรับปรุงแก้ไข (Action) ตัวอย่างการดำเนินงานที่เน้นอัตลักษณ์ด้านความดี เช่น โครงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม โครงการวันแม่ วันพ่อ เน้นอัตลักษณ์ด้านความเก่ง เช่น โครงการส่งเสริมนิสัยรักการอ่าน กิจกรรมกีฬาสี เน้นอัตลักษณ์ด้านความสุข เช่น โครงการเศรษฐกิจพอเพียง โครงการออมทรัพย์