วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาปัจจัยที่มีผลต่อการมีความร่วมมือและใช้ทรัพยากรร่วมกันของรัฐวิสาหกิจและเพื่อพัฒนาระบบที่จะใช้ในการกำกับดูแลต่อไป การเก็บข้อมูลสำหรับการวิจัยพัฒนามีหลายขั้นตอนและจากหลายแหล่งได้แก่ 1) การสำรวจโดยแบบสอบถามกับผู้บริหารรัฐวิสาหกิจระดับสูงและระดับกลาง 52 แห่ง 2 รอบ 2) การสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและการสัมภาษณ์ลึกกับผู้มีส่วนได้เสียที่สำคัญหลายครั้งเพื่อยืนยันความสำคัญและความยากง่ายของปัจจัยที่ระบุเพื่อนำไปพัฒนาออกแบบระบบที่สามารถใช้ได้จริง ได้แก่ ฝ่ายกฎหมายของรัฐวิสาหกิจและของกระทรวงการคลัง และผู้บริหารหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงบประมาณ (สงป.) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (สคร.) และผู้ทรงคุณวุฒิใน 8 สาขาวิชาด้านการจัดการและเทคโนโลยี 3) การสัมภาษณ์ลึกกับรัฐวิสาหกิจ ผู้ทรงคุณวุฒิ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อตรวจสอบระบบที่ออกแบบเบื้องต้นและสอบถามการยอมรับระบบกำกับดูแลที่พัฒนาขึ้น ผลการวิจัยสรุปปัจจัยสนับสนุนได้ 11 ปัจจัย ได้แก่ การมี “ความเข้าใจ/ประโยชน์ร่วมกัน/ข้อมูล/วัตถุประสงค์ชัดเจน/การติดตามประเมินผล/โอกาสพบปะระหว่างกัน/คนกลาง/ผู้ชี้แนะ/ผู้นำกลุ่ม/โครงการนำร่อง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม” และปัจจัยที่เป็นอุปสรรค 14 ปัจจัย ได้แก่ การไม่มี “ความเข้าใจ/ประโยชน์ร่วมกัน/ข้อมูล/วัตถุประสงค์ชัดเจน/การติดตามประเมินผล/โอกาสพบปะระหว่างกัน/ความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกัน/ความตั้งใจจริง/การสนับสนุนจากภาครัฐ/ทักษะในการบริหาร/นโยบายที่แน่นอน” กฎ ระเบียบต่างๆ การมีลักษณะเฉพาะ และการพึ่งอีกฝ่ายมากเกินไป โดยปัจจัยและระดับความสำคัญและระดับความยากง่ายของแต่ละปัจจัยประกอบกับความเห็นจากการสัมภาษณ์ได้นำมาจัดลำดับความสำคัญเป็นข้อกำหนด (System Requirements) และประเด็นพิจารณา (System Considerations) เพื่อการออกแบบระบบและฐานข้อมูลสำหรับระบบกำกับดูแลนี้ ระบบกำกับดูแลที่ออกแบบขึ้นมี สคร. เป็นตัวกลางในการถ่ายทอดนโยบาย เสนอแนะ ติดตามประเมินผล และจัดกิจกรรมเพื่อสร้างวัฒนธรรมและวิสัยทัศน์แก่รัฐวิสาหกิจ สศช. เป็นหน่วยงานเสนอแนะแนวทาง คณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) เป็นผู้กำกับและมอบนโยบาย และรัฐวิสาหกิจเป็นผู้ปฏิบัติ โดยมีผู้นำกลุ่มเป็นคนผลักดัน และมีฐานข้อมูลเป็นกลไกกลางของระบบที่สำคัญในการเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูลทั้งหมด และควบคุมการปฏิบัติตามขั้นตอนของระบบที่ออกแบบไว้ ทั้งนี้ งานวิจัยนี้ยังพบว่าปัจจัย “การเกิดประโยชน์ร่วมกัน” มีความสำคัญมากที่สุด และแตกต่างจากงานวิจัยในอดีตปัจจัย “การมีความสัมพันธ์ที่ดี/ไว้วางใจกัน” มีความสำคัญไม่มากนักเมื่อเทียบกับปัจจัยอื่น ส่วนปัจจัย”การมีผู้ชี้แนะ” เป็นปัจจัยสำคัญที่ไม่เคยได้รับการกล่าวถึงมาก่อน ในขณะเดียวกันก็พบว่าการมีความร่วมมือและการใช้ทรัพยากรระหว่างกันนั้นเกิดประโยชน์แก่รัฐวิสาหกิจจริงจากข้อมูลเชิงประจักษ์ 10 โครงการ ซึ่งประโยชน์ที่ได้ประกอบด้วย การเพิ่มรายได้ การเพิ่มประสิทธิภาพ ประสิทธิผล การมีสินค้าหรือบริการที่มีคุณภาพขึ้นหลากหลายขึ้น การสร้างความพึงพอใจมากขึ้น และ การเสริมภาพลักษณ์มากขึ้น

วิทยานิพนธ์ (วท.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557