การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการในการใช้แหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น โดยใช้แบบสอบถามปัญหาและความต้องการในการใช้แหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น จำนวน 40 คน 2) เพื่อพัฒนาแนวทางการจัดแหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น โดยใช้แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญที่มีต่อแนวทางการจัดแหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น แบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ ระดับนโยบาย ระดับปฏิบัติการ และระดับใช้บริการ ด้วยเทคนิคเดลฟาย จำนวน 30 คน และสนทนากลุ่ม เพื่อหาฉันทามติของกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ แล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่ามัธยฐาน ฐานนิยม ค่าสัมบูรณ์ของผลต่างระหว่างค่ามัธยฐาน ค่าฐานนิยม และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ผลการวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการในการใช้แหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น แบ่งออกเป็น 4 ด้าน คือ 1) ด้านโครงสร้างทางกายภาพต้องการแผนผังนูนแสดงรายละเอียดของพื้นที่ (ร้อยละ 57.5) เช่น ตำแหน่งที่ตั้งของบันได ลิฟต์ หรือบันไดเลื่อน เป็นต้น 2) ด้านสื่อการเรียนรู้ (นิทรรศการ) ต้องการสื่ออุปกรณ์ที่ช่วยให้บุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็นเข้าถึงได้โดยตรง สัมผัสวัตถุ สิ่งของที่จัดแสดงในนิทรรศการ (ร้อยละ 50.0) 3) ด้านกิจกรรม ต้องการมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม (ร้อยละ 50.0) และต้องการกิจกรรมที่สามารถเรียนรู้ผ่านประสาทสัมผัสอื่นๆได้ (ร้อยละ 47.5) และ 4) ด้านบุคลากร ต้องการให้เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็นอย่างถูกวิธี (ร้อยละ 47.5) 2. ในการจัดแหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็นมีแนวทาง 5 ด้าน หลักสำหรับการพัฒนาการจัดแหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 5 ด้าน คือ 1) ด้านการบริหารจัดการ (การจัดนิทรรศการ) ควรการวางแผนเพื่อจัดนิทรรศการให้เหมาะสมกับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น เช่น จัดทำวัตถุจำลองที่สามารถสัมผัสได้ 2) ด้านโครงสร้างทางกายภาพ คำนึงถึงหลักการออกแบบเพื่อความเป็นสากล (Universal Design) 3) ด้านสื่อการเรียนรู้ (นิทรรศการ) จัดสิ่งอำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ เช่น เครื่องบรรยายด้วยเสียง (Audio Guide) แอพพลิเคชั่นบนโทรศัพท์มือถือ สื่อที่หลากหลายความรู้สึก (Multisensory Display) โปรแกรมอ่านจอภาพคอมพิวเตอร์ (Screen Reader Program) โปรแกรมการอ่านด้วยนิ้วสัมผัส (Finger Reader) 4) ด้านกิจกรรม เน้นกิจกรรมที่เรียนรู้ผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 4 และ 5) ด้านบุคลากร เปิดรับอาสาสมัครที่สนใจเข้าทำงานร่วมกับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็นในแหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมถึงแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็นระหว่างบุคลากรด้วยกัน หรือกับผู้มีประสบการณ์ หรือผู้เชี่ยวชาญในด้านนี้

วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557