ห้องน้ำเป็นส่วนของอาคาร ที่ใช้เวลาในการก่อสร้างมากที่สุด จึงเกิดแนวคิดเรื่องห้องน้ำสำเร็จรูปขึ้นเพื่อลดเวลาในการก่อสร้าง อาคารชุดพักอาศัยเป็นการผลิตห้องชุดที่มีรูปแบบซ้ำกันเป็นจำนวนมาก จึงเหมาะสมสำหรับการใช้ระบบการก่อสร้างแบบสำเร็จรูป เพราะนอกจากจะช่วยลดเวลาในการก่อสร้างแล้ว ยังสามารถควบคุมคุณภาพการผลิตได้จากโรงงาน และลดปัญหาการขาดแรงงานฝีมือ ห้องน้ำสำเร็จรูปในประเทศไทยนั้น สามารถแยกตามระบบโครงสร้างได้เป็น 3 ประเภทใหญ่ ๆ คือ 1) ระบบ “Precast concrete”เป็นการผลิตแยกชิ้นส่วน ตามขนาดของระนาบแต่ละด้าน จากในโรงงานและนำไปประกอบในพื้นที่ก่อสร้าง แต่ผลิตเพื่อใช้ในการก่อสร้างในโครงการของตนเองเท่านั้น ไม่ได้ผลิตเพื่อการแยกจำหน่าย 2) ระบบ “Bathroom Pods” มีรูปแบบการผลิตแยกชิ้นเช่นเดียวกับระบบ Precast concrete แต่ใช้โครงสร้างเหล็กและวัสดุปิดผิวที่เน้นความเบา สามารถติดตั้งได้สามแบบคือ แบบประกอบสำเร็จจากโรงงาน, แบบแยกชิ้นส่วนนำไปประกอบหน้างาน, แบบแยกชิ้นส่วนนำไปประกอบหน้างานภายในช่องผนัง(สำหรับอาคารเก่า) 3) ระบบ “System Bath Module” หรือชื่อย่อ “SBM” เป็นรูปแบบกึ่งสำเร็จรูป คือผลิตแยกเป็นชิ้นส่วนขนาดเล็กโดยขนาดของแผ่นจะขึ้นอยู่กับวัสดุปิดผิวที่เลือกใช้ และขนส่งชิ้นส่วนไปประกอบในพื้นที่ก่อสร้าง บริษัทผู้ผลิตอสังหาริมทรัพย์ส่วนใหญ่ยังไม่นิยมใช้งานห้องน้ำสำเร็จรูป เนื่องจากมีราคาต้นทุนต่อห้องที่ค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับการก่อสร้างห้องน้ำทั่วไป และผู้รับเหมายังไม่ต้องการปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงานจากระบบที่คุ้นเคย จึงเกิดแนวคิดในการทำงานวิจัย “ชิ้นส่วนชุดช่องท่อสำเร็จรูป” เพื่อช่วยลดระยะเวลาในการก่อสร้างและแก้ปัญหางานระบบสุขาภิบาล ชิ้นส่วนชุดช่องท่อสำเร็จรูป ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ “ชุดงานระบบสุขภัณฑ์” ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของงานวิจัย และ “ชุดงานระบบช่องท่อ” ซึ่งเป็นส่วนเสริมที่ช่วยลดความคลาดเคลื่อนของตำแหน่งท่อ ชุดงานระบบสุขภัณฑ์เป็นการออกแบบชุดท่อระบบสุขาภิบาลสำเร็จรูปในพื้นที่ส่วนแห้ง ทำการติดตั้งโดยการยึดแขวนบนผนังโครงสร้างของห้องน้ำ โดยใช้เวลาติดตั้งประมาณ 15 นาที (ไม่รวมการติดตั้งโถส้วม)และใช้แรงงานในติดตั้งเพียง 2 คน น้ำหนักรวมของชิ้นงานทั้งชุด 43.94 กิโลกรัม ด้วยน้ำหนักเพียงเท่านี้จึงทำให้สามารถขนส่งได้ด้วยกำลังคน การขนส่งด้วยรถบรรทุก 6 ล้อ สามารถบรรจุได้ประมาณ 40 ชุด/รอบ ค่าก่อสร้างทั้งชุดรวมบรรจุภัณฑ์ 3,658 บาท จากกรณีศึกษาอาคารชุดพักอาศัยขนาด 8 ชั้น จำนวน 240 ห้อง หากติดตั้งชิ้นส่วนชุดช่องท่อสำเร็จรูปจะทำให้มีต้นทุนการก่อสร้างเพิ่มขึ้น 920 บาท/ห้อง แต่สามารถลดเวลาการก่อสร้างได้ 24 วัน/อาคาร ทำให้ส่งมอบงานได้เร็วขึ้น เมื่อคำนวณการส่งมอบในครั้งแรกเป็น 25% ของจำนวนห้องทั้งหมด จะมีกำไรจากการก่อสร้างที่เสร็จเร็วขึ้น 62,328 บาท/อาคาร การซ่อมแซมระบบท่อสามารถถอดและยกส่วนชิ้นส่วนผนังออกได้โดยไม่ต้องรื้อโถส้วม จึงเป็นทางเลือกในการแก้ปัญหาความยุ่งยากของระบบสุขาภิบาล ลดเวลาการก่อสร้าง ที่มีราคาถูกและติดตั้งเร็ว

วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557