วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557

“เด็ก” เปรียบเสมือนทรัพยากรที่เป็นกำลังสำคัญของชาติในอนาคต หากได้รับความรู้จากการศึกษาอย่างเหมาะสม และได้รับการเลี้ยงดูที่ดีจากครอบครัว ด้วยการปลูกฝังให้มีส่วนร่วมในการช่วยงานบ้าน เพราะการช่วยงานบ้านเป็นการส่งเสริมให้เด็กได้มีทักษะและความรับผิดชอบในการดำรงชีวิต และยังเป็นการเพิ่มพูนศักยภาพทางการศึกษาของเด็กให้มีการพัฒนาที่ดีขึ้นอีกด้วย การศึกษาในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการช่วยงานบ้านของเด็กอายุ 5-14 ปี ในประเทศไทย โดยใช้ข้อมูลระดับประเทศจากโครงการ“การสำรวจสถานการณ์เด็กในประเทศไทย พ.ศ. 2548-2549” ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ซึ่งข้อมูลชุดดังกล่าวเป็นเพียงชุดเดียวที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการช่วยงานบ้านของเด็ก ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ประชากรวัยเด็กที่มีอายุระหว่าง 5-14 ปี จำนวนทั้งสิ้น 12,583 ราย การวิเคราะห์ใช้สถิติเชิงพรรณนา โดยการวิเคราะห์การแปรผันสองทางและการวิเคราะห์การแปรผันหลายทางด้วยสมการถดถอยโลจิสติกทวิภาค ผลการศึกษา พบว่า เด็กไทยที่มีอายุระหว่าง 5-14 ปี กว่าร้อยละ 65 ช่วยงานบ้าน โดยปัจจัยที่มีผลต่อการช่วยงานบ้านของเด็กไทย คือ เพศ อายุ ระดับการศึกษา ระดับการศึกษาของบิดาและมารดา ลักษณะของหัวหน้าครัวเรือน จำนวนสมาชิกที่มีอายุต่ำกว่า 5 ปี จำนวนสมาชิกวัยสูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) อาชีพหลักของครัวเรือน ฐานะทางเศรษฐกิจของครัวเรือน ภาคและเขตที่อยู่อาศัย อย่างไรก็ตาม เมื่อควบคุมอิทธิพลของตัวแปรอิสระตัวอื่นๆ แล้ว พบว่า เพศ ระดับการศึกษาของเด็ก ลักษณะของหัวหน้าครัวเรือน อาชีพหลักของครัวเรือน ฐานะทางเศรษฐกิจของครัวเรือน ภาคและเขตที่อยู่อาศัยเท่านั้น ที่มีผลต่อการช่วยงานบ้านของเด็ก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเด็กเพศหญิง กำลังศึกษาอยู่ในระดับที่สูงขึ้น อาศัยอยู่ในครัวเรือนที่มีบิดาหรือมารดาเป็นหัวหน้าครัวเรือน อาศัยอยู่ในครัวเรือนที่ประกอบอาชีพรับจ้าง/กรรมกร มีฐานะทางเศรษฐกิจของครัวเรือนต่ำกว่าและอาศัยอยู่ในเขตชนบท โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีโอกาสที่จะช่วยงานบ้านสูงกว่าเด็กที่มีลักษณะอื่นๆ และจากผลการศึกษานี้ จะนำไปสู่ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายให้รัฐบาลและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องส่งเสริมให้เด็กช่วยงานบ้าน โดยให้ผู้ปกครองและเด็กไทยตระหนักถึงความสำคัญในการช่วยเหลืองานบ้าน ซึ่งมีความสำคัญต่อพัฒนาการของเด็กแบบองค์รวม เพื่อเสริมสร้างศักยภาพและคุณภาพของเด็กไทยให้กลายเป็นทรัพยากรที่ดีของชาติต่อไปในอนาคต คำสำคัญ : ประชากรวัยเด็ก การช่วยงานบ้าน ประเทศไทย