วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของเจเนอเรชั่นแอลฟาที่เหมาะสมกับสังคมไทยในอนาคต 2) วิเคราะห์สภาพการจัดการศึกษาของสังคมไทยในปัจจุบันกับการจัดการศึกษาที่เหมาะสมกับสังคมไทยในอนาคตสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา 3) นำเสนอแนวทางการจัดการศึกษาสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟาให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทยในอนาคต โดยใช้ทฤษฎีระบบนิเวศวิทยาของบรอนเฟนเบรนเนอร์ เป็นกรอบแนวคิดของงานวิจัย ผู้วิจัยใช้วิธีการวิจัยแบบผสมวิธีทั้งการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ คือ การศึกษาเอกสาร การประชุมสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์ และการสำรวจ ผลการวิจัยพบว่า คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของเจเนอเรชั่นแอลฟาด้านร่างกายและจิตใจ เช่น ความสามารถในการฟันฝ่าอุปสรรค ด้านความรู้และทักษะ เช่น ทักษะชีวิต การสื่อสารเพื่อลดความขัดแย้งในสังคม ด้านเจตคติและค่านิยม เช่น การมีคุณธรรม จริยธรรม และมีความกล้าหาญทางจริยธรรม ด้านการแสดงออกต่อสังคม เช่น ความสามารถในการดูแลตนเอง ครอบครัว และสังคม (โดยเฉพาะสังคมผู้สูงอายุ) เป็นต้น สภาพการจัดการศึกษาไทยในปัจจุบัน แบ่งผลการศึกษาออกเป็น 6 ด้านคือ 1) ด้านวัตถุประสงค์ของการศึกษา พบว่ามีความแตกต่างกันในแต่ละประเภทโรงเรียน 2) ด้านหลักสูตร เปลี่ยนแปลงบ่อย ขาดเอกภาพ เน้นการท่องจำ เน้นความรู้ทางวิชาการ 3) รูปแบบการจัดการเรียนการสอนจะสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการจัดการศึกษาและมีความแตกต่างกันในแต่ละประเภทของโรงเรียน 4) ด้านครู ครูมีภาระงานมาก และการขาดจรรยาบรรณของครู 5) การวัดและประเมินผล มีสองรูปแบบคือ ประเมินตามสภาพจริงผ่านการสังเกตพฤติกรรม และการประเมินทางวิชาการเพื่อเลื่อนชั้น ผ่านการสอบ 6) สิ่งแวดล้อมในสังคมที่มีผลต่อการจัดการศึกษา เช่น ทัศนคติของผู้ปกครอง และครู การรับเงินแป๊ะเจี๊ยะ สถาบันกวดวิชา การขาดความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันระหว่างครูและผู้ปกครอง การมีส่วนร่วมกับการจัดการศึกษากับโรงเรียน มีความแตกต่างกันในแต่ละโรงเรียน การจัดการศึกษากับการพัฒนาเจเนอเรชั่นแอลฟาตามความต้องการ พบว่าคำตอบมีความแตกต่างกันตามประเภทของโรงเรียน แนวทางการจัดการศึกษาสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟาให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทยในอนาคตแบ่งเป็น 3 รูปแบบคือ 1) การจัดการศึกษาในระบบโรงเรียน เช่น หลักสูตรมีความทันสมัย เน้นการสอนด้วยการลงมือปฏิบัติ มีการวัดและประเมินผลด้วยวิธีการที่หลากหลายมากขึ้น 2) การจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียน เช่น หลักสูตรมีความหลากหลาย เน้นทักษะวิชาชีพเพื่อใช้ในการทำงาน 3) การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย เช่น การมีส่วนร่วมและมีความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบ้าน วัด โรงเรียน และชุมชนมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเจเนอเรชั่นแอลฟา เน้นการส่งเสริมการจัดการศึกษาโดยครอบครัวที่ต้องการจัดการศึกษาด้วยตนเอง ทั้งนี้บริบทของสังคมไทยทั้งระบบนิเวศวิทยาต้องมีความเข้มแข็งและมั่นคง