วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557

ที่มา โรคกรดไหลย้อนและโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยที่เป็นโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นจะมีอุบัติการณ์ของการเกิดโรคกรดไหลย้อนเพิ่มมากขึ้น จากการศึกษาที่มีก่อนหน้านี้พบว่าการรักษาโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นส่งผลให้อาการของโรคกรดไหลย้อนดีขึ้น การรักษาโรคกรดไหลย้อนก็ส่งผลให้อาการของโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นดีขึ้นเช่นกัน วัตถุประสงค์ของการศึกษา เพื่อศึกษาปัจจัยเสี่ยงของการตื่นตัวขณะหลับกับการเกิดการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหาร รวมถึงความผิดปกติขณะนอนหลับอื่นๆเช่น การหยุดหายใจ, การหายใจแผ่ว ในช่วงเวลาที่มีการนอนหลับของผู้ป่วยที่มีโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นร่วมกับโรคกรดไหลย้อน วิธีการศึกษา ทำการศึกษาในผู้ป่วยของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ที่มีโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นร่วมกับโรคกรดไหลย้อนจำนวน 12 คน โดยทำการตรวจการนอนหลับร่วมกับการตรวจวัดการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหารช่วงกลางคืน ทำการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างความผิดปกติขณะนอนหลับ (การตื่นตัวขณะนอนหลับ, การหยุดหายใจ, การหายใจแผ่วและการตื่น) กับการเกิดการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหารทั้งที่เป็นกรดและไม่ใช่กรด โดยดูค่า Odds ratio และค่า 95% confideance interval กำหนด p-value ที่น้อยกว่า 0.05 นั้นมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษา ผู้ป่วยที่เข้าร่วมการศึกษานั้นเป็นผู้ป่วยที่มีโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นระดับปานกลางถึงรุนแรง มีค่ากลางของ RDI เท่ากับ 41.7 (21.26-85.19) มีการเกิดการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหารทั้งหมด 50 ครั้ง โดยแบ่งเป็นการไหลย้อนของกรดร้อยละ 44, การไหลย้อนของสิ่งที่ไม่ใช่กรดร้อยละ 56 พบว่า OR ของการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหารที่เกิดตามหลังการตื่นตัวขณะนอนหลับ เท่ากับ 2.31 (95%CI 1.39-3.68; p<0.001) และ OR ของการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหารที่เกิดตามหลังการตื่นเท่ากับ 3.71 (95%CI 1.81-7.63; p<0.001) ส่วนในช่วงที่มีการหยุดหายใจหรือหายใจแผ่วนั้นไม่มีผลให้เกิดการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหารตามมา OR เท่ากับ 0.39 (95%CI 0.18-0.82; p=0.01) สรุปผลการศึกษา ในผู้ป่วยที่มีโรคกรดไหลย้อนร่วมกับโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นระดับปานกลางถึงรุนแรงพบว่า การตื่นตัวขณะนอนหลับและการตื่นเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหาร ส่วนในช่วงที่มีการหยุดหายใจหรือหายใจแผ่วนั้นไม่มีผลให้เกิดการไหลย้อนเข้ามาในหลอดอาหารลดลง