วัตถุประสงค์ของการวิจัยในครั้งนี้คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพและลักษณะกิจกรรมการเรียนการสอนที่ส่งเสริมทักษะการวิพากษ์ของนิสิตครู 2)เพื่อสร้างและพัฒนากิจกรรมส่งเสริมทักษะการวิพากษ์งานวิจัยในชั้นเรียนของนิสิตครูโดยใช้แนวคิดการพิจารณางานโดยเพื่อนแบบมีปฏิสัมพันธ์และ 3) เพื่อศึกษาผลการทดลองใช้กิจกรรมที่ส่งเสริมทักษะการวิพากษ์ของนิสิตครูโดยใช้แนวคิดการพิจารณางานโดยเพื่อนแบบมีปฏิสัมพันธ์การวิจัยและพัฒนาใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างวิธีการเชิงคุณภาพและการทดลอง ตัวอย่างในการศึกษาเชิงคุณภาพคือ นิสิตคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชั้นปีที่ 3-5 จำนวน 10 คน และตัวอย่างในการทดลองคือ นิสิตคณะครุศาสตร์ชั้นปีที่ 4 จำนวน 24 คนแบ่งเป็นกลุ่มทดลองจำนวน 12 คนและกลุ่มควบคุมจำนวน 12 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์นิสิตครูเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนการสอนที่ส่งเสริมทักษะการวิพากษ์ แบบทดสอบการวิพากษ์งานวิจัยในชั้นเรียน และกิจกรรมส่งเสริมทักษะการวิพากษ์งานวิจัยในชั้นเรียนของนิสิตครูโดยใช้แนวคิดการพิจารณางานโดยเพื่อนอย่างมีปฏิสัมพันธ์ วิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา สถิติบรรยาย การวิเคราะห์ค่าที (t-test)ผลการวิจัยมีดังนี้ 1. กิจกรรมที่ส่งเสริมทักษะการวิพากษ์ที่นิสิตเคยได้รับส่งเสริมความสามารถ 9 ด้าน ได้แก่ การตั้งคำถาม การวิเคราะห์ข้อโต้แย้ง การถามและตอบคำถามเพื่อให้เกิดความชัดเจน การพิจารณาความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูล การสังเกตและตัดสินผลที่ได้จากการสังเกต การให้เหตุผลเชิงนิรนัย การแยกแยะข้อสรุป การตัดสินใจ และการมีปฏิสัมพันธ์ ขั้นตอนของกิจกรรมการเรียนการสอนที่ส่งเสริมทักษะการวิพากษ์ที่นิสิตได้รับแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน การเลือกหัวข้องาน กิจกรรมการวิพากษ์ การนำเสนอ และการประเมินผล ความต้องการของนิสิตครูต่อกิจกรรมการเรียนการสอนที่ส่งเสริมทักษะการวิพากษ์งานวิจัยในชั้นเรียนแบ่งออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ ด้านขั้นตอนของกิจกรรมการวิพากษ์ ด้านความรู้ ด้านบรรยากาศในการวิพากษ์และด้านการประเมินผล 2. ส่วนประกอบของกิจกรรมส่งเสริมทักษะการวิพากษ์งานวิจัยในชั้นเรียนของนิสิตครูโดยใช้แนวคิดการพิจารณางานโดยเพื่อนอย่างมีปฏิสัมพันธ์ประกอบด้วยกิจกรรมย่อย 3 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมการอบรมความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับงานวิจัยในชั้นเรียน กิจกรรมฝึกการวิพากษ์งานวิจัยในชั้นเรียน และกิจกรรมการประเมินผล 3. ผลการทดลองใช้กิจกรรมฯ พบว่า นิสิตครูกลุ่มทดลองกับนิสิตครูกลุ่มควบคุมมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับงานวิจัยในชั้นเรียนไม่แตกต่างกัน แต่นิสิตครูกลุ่มทดลองมีคะแนนทักษะการวิพากษ์งานวิจัยในชั้นเรียนสูงกว่านิสิตครูกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05โดยมีค่าขนาดอิทธิพลระดับสูง(effect size,d = 2.0)

วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555