Rotary Encoder เป็นเครื่องมือวัดมุมที่มีการใช้อย่างแพร่หลายโดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคอุตสาหกรรม เช่น เครื่องพิมพ์, เครื่องจักร, CNC, กล้องสำรวจและ Servo Motor เป็นต้น ปัจจุบันประเทศไทยยังไม่ระบบสอบเทียบ Rotary Encoder ที่มีความน่าเชื่อถือในด้านมาตรวิทยาเนื่องจากยังไม่มีระบบที่ได้รับการรับรอง ด้วยความต้องการที่จะแก้ปัญหาดังกล่าว วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้คือการสร้างระบบสอบเทียบ Rotary Encoder ซึ่งใช้หลักการ Equal-Division-Averaged (EDA Method) ที่คิดค้นโดย Dr. Tsukasa Watanabe แห่งสถาบันมาตรวิทยาประเทศญี่ปุ่น การวิจัยนี้มุ่งที่จะพัฒนาให้ระบบสอบเทียบ Rotary Encoder ให้มีศักยภาพที่เหมาะสมกับการใช้งานสอบเทียบเครื่องมือวัดทางด้านมุมที่มีความเที่ยงตรงและแม่นยำสูงของประเทศ และเพื่อถ่ายทอดความถูกต้องทางด้านการวัดให้กับภาคอุตสาหกรรมและประชาชนทั่วไป ระบบสอบเทียบนี้มีการประเมินค่าความไม่แน่นอนของตัวระบบเองน้อยกว่า 0.2" (arc second) สามารถวัดได้ทั้งแกนตั้งและแกนนอน มีน้ำหนักเพียง 30 กิโลกรัมและขนาดที่สามารถยกได้ด้วยคนเพียง 1-2 คน เพื่อเปลี่ยนตำแหน่งระหว่างแกนตั้งกับแกนนอนได้ นอกจากนี้ระบบสอบเทียบ Rotary Encoder ยังสามารถสอบเทียบตัวเองได้อีกด้วย จึงไม่ต้องส่งสอบเทียบไปยังต่างประเทศอีกต่อไป ทำให้ประหยัดทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย ในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้จะอธิบายถึงหลักการ ส่วนประกอบ และการทำงาน แล้วนำระบบเครื่องสอบเทียบที่สร้างสำเร็จแล้วไปตรวจสอบกับเครื่องมือวัดทางด้านมุมอันได้แก่ Rotary Encoder, Autocollimator, Polygon Mirror และ Electronic Level ซึ่งได้ผลของค่า EN RATIO น้อยกว่า 1

วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555