วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การเล่าเรื่องและการดัดแปลงข้ามสื่อ ละครเรื่อง “แม็คเบธ” ของวิลเลียม เชกสเปียร์ ที่ปรากฏในสื่อละครเวที ละครโทรทัศน์ แอนิเมชัน และภาพยนตร์ จำนวนทั้งหมด 12 เรื่อง โดยใช้การวิเคราะห์ตัวบท (Textual Analysis) ร่วมกับการวิจัยเอกสารและการสัมภาษณ์ ผลการวิจัยพบว่า โครงเรื่องในสื่อละครเวที ละครโทรทัศน์ แอนิเมชัน และภาพยนตร์ ยังคงปรากฏโครงเรื่องหลักเหมือนในบทละคร แต่อย่างไรก็ดี การดำเนินเรื่องในสื่อต่างๆมีการดัดแปลงให้มีลักษณะที่ต่างไปจากบทละคร ทั้งการตัดฉากที่ไม่เกี่ยวข้องกับตัวละครเอกออกและปรับเปลี่ยนตอนจบให้ต่างไปจากบทละคร การเพิ่มเส้นเรื่องที่ผ่านการถูกตีความใหม่อย่างเช่น เรื่องการทรยศหักหลัง การปะทะกันระหว่างศาสนาเก่าและใหม่ เป็นต้น รวมถึง ใส่เนื้อหาและเส้นเรื่องที่ตีความใหม่เพื่อให้เข้ากับบริบทของเวลาและสถานที่ที่เปลี่ยนไป แก่นเรื่องส่วนใหญ่ยังคงพูดถึงการกระหายกิเลสและอำนาจอันเกินขอบเขตศีลธรรมของมนุษย์เหมือนในบทละคร แต่มีบางเรื่องที่ปรับเปลี่ยนข้อคิดและแก่นเรื่องให้ต่างไปจากของเดิม ส่วนความขัดแย้งนั้น ส่วนใหญ่ยังคงปรากฏความขัดแย้งระหว่างตัวละครและความขัดแย้งภายในจิตใจที่มีลักษณะเช่นเดียวกับในบทละคร ทางด้านตัวละครเอกชายในสื่อต่างๆยังคงมีลักษณะร่วมที่เป็นชายผู้เก่งกาจในอาชีพการงานแต่กลับมีกิเลสและ ความอยากเหมือนแม็คเบธในบทละครอยู่ แต่บางเรื่องได้ปรับเปลี่ยนภูมิหลังของตัวละครเอกชายให้ตรงตามฉากหลังที่เกิดขึ้น ลดถอนความสูงศักดิ์ และปรับเปลี่ยนลักษณะของตัวละครเอกบางอย่างเพื่อให้สอดรับกับเนื้อหาที่ถูกเพิ่มเข้าไปในเรื่อง ส่วน ตัวละครเอกหญิงอย่างเลดีแม็คเบธ แม้จะยังมีลักษณะของผู้หญิงที่มีความปรารถนาแรงกล้าเหมือนในบทละคร แต่มีการนำเสนอภาพที่แตกต่างกันออกไป ทั้งภาพของหญิงที่มีความเด็ดเดี่ยวและกล้าหาญดุจชายชาตรี ภาพของหญิงที่เก่ง ฉลาด มีเสน่ห์ และอ่อนโยน รวมถึงภาพของผู้หญิงที่ไร้เดียงสาและอ่อนแอ ตัวละครรองอื่นๆก็มีการปรับเปลี่ยนลักษณะตัวละครให้เข้ากับเนื้อเรื่องและฉากหลังที่ถูกปรับเข้ามาด้วยเช่นกัน ฉากที่ปรากฏในสื่อต่างๆส่วนใหญ่ถูกปรับเปลี่ยนทั้งเวลาและสถานที่ให้ต่างไปจากบทละคร แต่ยังคงปรากฏความวุ่นวายที่เกิดขึ้นจากกิเลสและบรรยากาศในเรื่องที่สะท้อนด้านมืดของมนุษย์อยู่เช่นเดิม ส่วนสัญลักษณ์นั้น ยังคงนำเลือดแม่มด และกริชมาสื่อความหมายเหมือนในบทละคร แต่บางเรื่องได้นำสัญลักษณ์มาขยายความหมายเพิ่มขึ้นกว่าบทละคร รวมถึง เพิ่มสัญลักษณ์ที่ไม่ปรากฏในบทละครเข้าไปเพื่อเน้นความหมายบางอย่างด้วย สุดท้ายคือ มุมมองการเล่าเรื่อง มีทั้งที่ยังคงเล่าเรื่องแบบรู้รอบด้านในลักษณะเดียวกับบทละคร แต่บางเรื่องมีการตัดบทรำพึงออกและใช้ภาพ ท่าทาง และความคิดของตัวละครแทน รวมถึงปรับเปลี่ยนมุมมองการเล่าเรื่องให้ต่างไปจากบทละครเพื่อให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ผู้สร้างสรรค์ต้องการ