วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยใช้กระบวนการการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานมาใช้ในการจัดกิจกรรม มีวัตถุประสงค์คือ (1) เพื่อศึกษาระดับทักษะทางสังคมของเด็กในชุมชน (2) เพื่อพัฒนากิจกรรมการศึกษานอกระบบแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาการละเล่นพื้นบ้านที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กในชุมชนและ (3) ศึกษาผลของจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาการละเล่นพื้นบ้านที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กในชุมชน กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กอายุระหว่าง 9-12 ปี ในชุมชนบ้านหนองแต้ ตำบลโนนขวาง อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ จำนวน 30 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1. แผนการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาการละเล่นพื้นบ้านที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กในชุมชน ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น โดยใช้หลักการ PAR และ PBL เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรม 2. แบบวัดทักษะทางสังคมของเด็ก 3. แบบสังเกตทักษะทางสังคมของเด็ก ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา จากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 ท่าน การทดลองมีจำนวน 50 ชั่วโมง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบที (t-test dependent) ผลการวิจัยพบว่า 1) เด็กในชุมชนบ้านหนองแต้ ตำบลโนนขวาง อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ มีระดับทักษะทางสังคม อยู่ในระดับดี (Mean = 3.65, S.D. = 1.57) 2) การพัฒนากิจกรรมการศึกษานอกระบบแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาการละเล่นพื้นบ้านที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กในชุมชน มีกระบวนการของกิจกรรมตามแนวคิดการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมและการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน โดยประกอบด้วย 8 กิจกรรม ได้แก่ ได้แก่ 1) การประชุมกลุ่มเรียนรู้บทบาทในการจัดกิจกรรม 2) เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น และการละเล่นพื้นบ้าน 3) เลือกภูมิปัญญาท้องถิ่นที่จะศึกษา 4) เขียนเค้าโครง โครงงานการละเล่นพื้นบ้านที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่น 5) ลงมือปฏิบัติโครงงาน 6) เขียนรายงาน จัดทำแผงแสดงโครงงาน 7) นำเสนอผลงานการละเล่นพื้นบ้านที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่น 8) แลกเปลี่ยนเรียนรู้สรุปปัญหา และสิ่งที่ได้จากการทำงาน ซึ่งสามารพัฒนาทักษะทางสังคมของเด็กในชุมชนได้ 3) ผลของการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาการละเล่นพื้นบ้านที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กในชุมชน พบว่า เด็กที่เข้าร่วมกิจกรรมมีระดับทักษะการมีส่วนร่วมในการทำงานกลุ่ม ทักษะการแก้ปัญหาในกลุ่ม ทักษะการช่วยเหลือผู้อื่น และทักษะการเป็นผู้นำและผู้ตาม ก่อนการเข้าร่วมกิจกรรมและหลังการเข้าร่วมกิจกรรม แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.05