วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและเปรียบเทียบระดับจิตอาสาของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา จำแนกตามเพศ สังกัดโรงเรียน ขนาดโรงเรียนและระดับชั้นนักเรียน 2) วิเคราะห์ลักษณะและนำเสนอแนวทางการจัดกิจกรรมส่งเสริมจิตอาสาของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา โดยการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี แบ่งการศึกษาเป็น 2 ระยะ คือ ระยะแรกเป็นการศึกษาข้อมูลเชิงปริมาณ ระยะที่สองเป็นการศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพ ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 540 คน เครื่องมือที่ ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม ทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าสถิติพื้นฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) ระดับจิตอาสาของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในภาพรวมอยู่ในระดับสูง เมื่อจำแนกรายด้าน พบว่า ระดับจิตอาสาด้านการช่วยเหลือผู้อื่นและด้านการเสียสละต่อสังคมอยู่ในระดับสูง แต่ด้านการมุ่งมั่นพัฒนาอยู่ในระดับปานกลาง ระดับจิตอาสาของนักเรียนเมื่อจำแนกตามสังกัดโรงเรียนและขนาดโรงเรียน พบว่า ไม่แตกต่างกัน เมื่อจำแนกตามเพศ พบว่า นักเรียนหญิงมีระดับจิตอาสาสูงกว่านักเรียนชายในด้านการช่วยเหลือผู้อื่น แต่ระดับจิตอาสาด้านการเสียสละต่อสังคมและการมุ่งมั่นพัฒนาไม่แตกต่างกัน เมื่อจำแนกตามระดับชั้น พบว่า นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 มีระดับจิตอาสาสูงกว่านักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ในด้านการช่วยเหลือผู้อื่น แต่ระดับจิตอาสาด้านการเสียสละต่อสังคมและการมุ่งมั่นพัฒนาไม่แตกต่างกัน 2) ลักษณะกิจกรรมส่งเสริมการมีจิตอาสาของนักเรียนแบ่งออกเป็น 4 ด้าน คือ กิจกรรมด้านการพัฒนาเยาวชนและส่งเสริมการเรียนรู้ ด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ด้านสาธารณสุขและพัฒนาคุณภาพชีวิตและด้านศาสนาและศิลปวัฒนธรรม กิจกรรมที่โรงเรียนจัดมากที่สุดเป็นกิจกรรมด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม กิจกรรมที่โรงเรียนจัดน้อยที่สุดเป็นกิจกรรมด้านศาสนาและศิลปวัฒนธรรม กิจกรรมที่นักเรียนเข้าร่วมมากที่สุดเป็นกิจกรรมด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม กิจกรรมที่นักเรียนเข้าร่วมน้อยที่สุดเป็นกิจกรรมด้านศาสนาและศิลปวัฒนธรรม แนวทางการส่งเสริมจิตอาสาควรให้นักเรียนได้ทำกิจกรรมอย่างหลากหลายทั้งภายในและภายนอกโรงเรียนตามความสนใจ และให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการนำเสนอ ออกแบบและวางแผนทำกิจกรรม สถานศึกษาควรสำรวจความต้องการและความสนใจของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมจิตอาสาและจัดกิจกรรมให้ครอบคลุมทั้ง 4 ด้าน