วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมรรถภาพปอดของพนักงานที่ได้รับสัมผัสฝุ่นซิลิการะหว่างกลุ่มที่ได้รับสัมผัสฝุ่นซิลิกาก่อนและหลังนำสุขภัณฑ์เข้าเตาเผา ศึกษาอาการและอาการแสดงของระบบทางเดินหายใจ และปัจจัยที่มีผลต่อสมรรถภาพปอด โดยศึกษาในโรงงานผลิตสุขภัณฑ์ขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในจังหวัดสระบุรี รูปแบบการวิจัยเป็น Cross-sectional Analytic study มีการคัดเลือกพนักงานที่ทำงานสัมผัสฝุ่นซิลิกาในแผนกก่อนและหลังนำสุขภัณฑ์เข้าเตาเผาที่เป็นเพศชายและทำงานมาไม่น้อยกว่า 5 ปี มีการสุ่มตัวอย่างแบบสุ่มอย่างง่ายมาตอบแบบสอบถามถึงข้อมูลส่วนบุคคล อาการและอาการแสดงของระบบทางเดินหายใจ การสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันฝุ่น และตรวจสมรรถภาพปอด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การเปรียบเทียบความแตกต่างค่าเฉลี่ยด้วย Independent t-test พบว่ากลุ่มหลังนำสุขภัณฑ์ออกจากเตาเผามีค่าเฉลี่ย FVC และ FEV1 สูงกว่ากลุ่มก่อนนำสุขภัณฑ์เข้าเตาเผา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.002 และ p = 0.004 ตามลำดับ) เมื่อวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณและควบคุมปัจจัยอายุ ส่วนสูง น้ำหนักและการสูบบุหรี่พบว่ากลุ่มก่อนนำสุขภัณฑ์เข้าเตาเผาและกลุ่มหลังนำสุขภัณฑ์ออกจากเตาเผามีค่า FVC และ FEV1 แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI = 0.074-0.414 และ 0.055-0.4337 ตามลำดับ) เมื่อใช้การวิเคราะห์แบบถดถอยพหุคูณและควบคุมปัจจัยการสูบบุหรี่ พบว่า การสัมผัสฝุ่นซิลิกาของกลุ่มก่อนนำสุขภัณฑ์เข้าเตาเผาและกลุ่มหลังนำสุขภัณฑ์ออกจากเตาเผา ส่วนสูง อายุ และน้ำหนักมีความสัมพันธ์กับ FVC และ FEV1 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ไม่มีปัจจัยใดที่มีความสัมพันธ์กับ %FEV1/FVC อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และพบว่าปัจจัยส่วนสูงและอายุมีความสัมพันธ์กับ FEF25-75% อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไปควรตรวจวิเคราะห์คุณสมบัติทางกายภาพและโครงสร้างของฝุ่นซิลิกาก่อนและหลังถูกความร้อนสูง