วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการจัดการเรียนการสอนดนตรีเพื่อพัฒนาทักษะคีตปฏิภาณดนตรีแจ๊สในคีตลักษณ์บลูส์ของนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต 2) นำเสนอแนวทางการจัดการเรียนการสอนดนตรีเพื่อพัฒนาทักษะคีตปฏิภาณดนตรีแจ๊สในคีตลักษณ์บลูส์ของนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิตที่มีประสิทธิภาพ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย 1) ประมวลรายวิชา ตำรา และเอกสารประกอบการสอน 2) ชั้นเรียนปฏิบัติเครื่องมือเอกแจ๊ส 3) อาจารย์ผู้สอนดนตรีแจ๊ส 3 คน 4) ศิลปินด้านดนตรีแจ๊ส 3 คน 5) บัณฑิตที่จบการศึกษาจากสาขาวิชาดนตรีแจ๊ส 3 คน และ 6) นักศึกษาที่กำลังศึกษาในสาขาวิชาดนตรีแจ๊ส 3 คน เครื่องมือวิจัยได้แก่ 1) แบบบันทึกการวิเคราะห์เอกสาร 2) แบบบันทึกการสังเกตชั้นเรียน และ 3) แบบสัมภาษณ์สภาพและแนวทางการจัดการเรียนการสอน วิธีการวิเคราะห์ข้อมูล แบ่งตามลักษณะของข้อมูล ได้แก่ 1) ข้อมูลเชิงปริมาณ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ และตีความเชิงบรรยาย 2) ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) โดยจำแนกประเภท เปรียบเทียบข้อมูล และสร้างข้อสรุปเชิงอุปนัย ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1. สภาพการจัดการเรียนการสอนส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับการสร้างฐานความรู้และเชื่อมโยงฐานความรู้ในตัวผู้เรียนเพื่อเป็นพื้นฐานในการประยุกต์ใช้สร้างสรรค์ โดยให้ผู้เรียนค้นคว้าหาแนวทางสร้างสรรค์ด้วยตนเอง อย่างไรก็ตามไม่ได้กำหนดระดับของการสร้างสรรค์ชัดเจน 2. แนวทางการจัดการเรียนการสอนแบ่งออกเป็น 5 ด้าน ประกอบด้วย 1) การกำหนดวัตถุประสงค์ ควรครอบคลุมด้านการพัฒนาและเพิ่มพูนฐานความรู้ในตัวผู้เรียน การเชื่อมโยงระหว่างฐานความรู้ในตัวผู้เรียน การกระตุ้นให้ผู้เรียนประยุกต์ใช้ฐานความรู้ในการสร้างสรรค์คีตปฏิภาณ และการพัฒนาต่อยอดความรู้ด้วยตนเอง 2) การกำหนดเนื้อหาสาระ นอกเหนือจากเนื้อหาสาระดนตรี และทักษะดนตรีแล้ว ควรคำนึงถึงสาระด้านทัศนคติ ทักษะและกระบวนการรับรู้ ความถนัดในการคิดสร้างสรรค์ และสภาวะที่ส่งเสริมคีตปฏิภาณ 3) การจัดกิจกรรมการสอนควรมุ่งเน้นการพัฒนาและเชื่อมโยงฐานความรู้ รวมถึงการฟัง การลอกเลียนแบบ การฝึกฝน การถอดเสียง การวิเคราะห์ การบรรเลง และการบรรเลงคีตปฏิภาณกลุ่ม 4) สื่อการสอน ประกอบด้วย สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อผสม อุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกฝน และเครื่องดนตรี ด้านสภาพแวดล้อมควรคำนึงถึง บรรยากาศการสอน อุปกรณ์ ห้องเรียน อคูสติก การมีปฏิสัมพันธ์ และสิ่งแวดล้อมทางสังคม 5) การวัดผลประเมินผล ควรครอบคลุมความถูกต้องของเนื้อหา ทักษะ และความคิดสร้างสรรค์ โดยการสังเกตพฤติกรรม การทดสอบ และการสอบถาม