วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความหมาย ลักษณะทางวากยสัมพันธ์ และการขยายความหมายของคำกริยา kàn “ดู” ในภาษาจีนกลาง ตลอดจนการเปรียบเทียบคำกริยา kàn “ดู” ในภาษาจีนกลางกับคำว่า “ดู” ในภาษาไทย การวิจัยในครั้งนี้ใช้ทฤษฎีคำหลายความหมายอย่างมีหลักการของไทเลอร์และอีแวนส์กับทฤษฎีสี่ประเภทของคำหลายความหมายของไรเมอร์ ผลการวิจัย พบว่า คำกริยา kàn “ดู” ในภาษาจีนกลางมีทั้งหมด 11 ความหมาย คือ ความหมายพื้นฐาน “ใช้สายตาสัมผัสรับรู้เป้าหมายโดยตรง” และความหมายที่ขยายจากความหมายพื้นฐานอีก 10 ความหมาย คือ ความหมาย “อ่าน” “ชม” “ดูแลเอาใจใส่” “เยี่ยมเยียน” “ตรวจรักษา” “สังเกตหรือตรวจสอบ” “คิดว่า” “อยู่ที่หรือขึ้นอยู่กับ” ทำนาย” และ “บอกหรือเตือน” โดยมี 5 ความหมาย คือ ความหมาย “อ่าน” “ชม” “ดูแลเอาใจใส่” “ตรวจรักษา” และ “ทำนาย” มีลักษณะทางวากยสัมพันธ์คล้ายคลึงกับลักษณะทางวากยสัมพันธ์ที่เป็นความหมายพื้นฐาน ส่วนอีก 5 ความหมาย คือ ความหมาย “เยี่ยมเยียน” “สังเกตหรือตรวจสอบ” “คิดว่า” “อยู่ที่หรือขึ้นอยู่กับ” และ “บอกหรือเตือน” มีลักษณะทางวากยสัมพันธ์แตกต่างจากลักษณะทางวากยสัมพันธ์ที่เป็นความหมายพื้นฐาน ทั้งนี้ความหมายที่ขยายจากความหมายพื้นฐานทั้ง 10 ความหมายนั้นเกิดจากกระบวนการอุปลักษณ์และกระบวนการนามนัย สำหรับการเปรียบเทียบคำกริยา kàn “ดู” ในภาษาจีนกลางกับคำว่า “ดู” ในภาษาไทยนั้น มีความหมายและลักษณะทางวากยสัมพันธ์เหมือนกัน 10 ความหมาย คือ ความหมาย “ใช้สายตาสัมผัสรับรู้เป้าหมายโดยตรง” “อ่าน” “ชม” “ดูแลเอาใจใส่” “เยี่ยมเยียน” “ตรวจรักษา” “สังเกตหรือตรวจสอบ” “คิดว่า” “อยู่ที่หรือขึ้นอยู่กับ” และ “ทำนาย” และแตกต่างกัน 3 ความหมาย คือ ความหมาย “บอกหรือเตือน” “เห็นจะ” และ “ศึกษา” ส่วนการขยายความหมายของคำว่า “ดู” ในภาษาไทยเกิดจากกระบวนการอุปลักษณ์และกระบวนการนามนัยเช่นเดียวกันกับคำกริยา kàn “ดู” ในภาษาจีนกลาง