วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

รถเที่ยวเปล่าและการบรรทุกรถไม่เต็มคันเป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งที่ลดประสิทธิภาพของการขนส่ง ซึ่งผู้ประกอบการขนส่งได้มีแนวทางแก้ปัญหาหลายแนวทางแต่ยังไม่สำเร็จเท่าที่ควร โดยผู้ประกอบการขนส่งที่สามารถอยู่รอดได้ก็คือผู้ประกอบการขนส่งขนาดใหญ่เท่านั้น ส่วนผู้ประกอบการขนส่งขนาดกลางและขนาดเล็กยังประสบปัญหาเหล่านี้อยู่ แนวทางหนึ่งในการลดปัญหานี้คือ การจัดตั้งเป็นกิจการซื้อขายความจุรถบรรทุกที่สามารถรับซื้อขายความจุว่าง ที่รับซื้อความจุว่างของรถบรรทุกจากเจ้าของรถ (Truck owners) มาในราคาที่ต่ำ เนื่องจากรถบรรทุกที่เป็นกลุ่มเป้าหมายคือรถบรรทุกที่เป็นรถเที่ยวเปล่า (Backhaul trucks) หรือรถที่ไม่เต็มคัน (Less-than-truck-load truck) ดังนั้นเจ้าของรถจึงสามารถขายความจุว่างได้ในราคาที่ต่ำกว่าราคาตลาด และกิจการขายความจุว่างก็จะขายความจุว่างให้แก่ลูกค้า (Customer) ที่ต้องการขนส่งสินค้าในเส้นทางดังกล่าวและซื้อความจุว่างกับกิจการซื้อขายความจุรถบรรทุก ในราคาที่ต่ำกว่าราคาตลาดเช่นกัน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอตัวแบบทางคณิตศาสตร์เพื่อช่วยในการตัดสินใจให้กับกิจการซื้อขายความจุรถบรรทุก (Truck capacity trading company) ในการตั้งราคาที่เหมาะสมสำหรับการขายความจุว่างจากการเสนอซื้อของลูกค้าที่ต้องการขนส่งสินค้า และซื้อความจุว่างจากกิจการซื้อขายความจุรถบรรทุก เพื่อให้บริษัทผู้ขนส่งทั้งขนาดกลางและเล็กสามารถใช้รถขนส่งอย่างคุ้มค่า และเพื่อให้ลูกค้าสามารถใช้บริการขนส่งสินค้าได้ในราคาถูกกว่าตลาด โดยใช้หลักของการตั้งราคาที่คาดว่าจะไม่ขาดทุน (Breakeven price) ซึ่งราคานี้จะขึ้นอยู่กับการคาดการณ์โอกาสที่เจ้าของรถจะเข้ามาขายความจุว่างในอนาคต โดยใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่เคยเกิดขึ้นในอดีต ราคาซื้อความจุว่างจากเจ้าของรถ ราคาจ้างผู้ให้บริการการขนส่งในเที่ยวพิเศษ (Truck providers) ปริมาณความจุว่างที่ซื้อมาจากเจ้าของรถ ปริมาณความจุว่างที่ขายให้ลูกค้าที่ต้องการขนส่ง และปริมาณความจุว่างที่ลูกค้ากำลังต้องการซื้อ จากนั้นนำราคาที่คาดว่าจะไม่ขาดทุนไปคำนวณเพื่อหาราคาขายความจุว่างให้แก่ลูกค้าต่อไป งานวิจัยนี้ได้ทดสอบผลของพารามิเตอร์ของตัวแบบทางคณิตศาสตร์ที่นำเสนอในงานวิจัยนี้ที่มีต่อราคาที่คาดว่าจะไม่ขาดทุน และจากการทดสอบประสิทธิภาพของตัวแบบของงานวิจัยกับวิธีการตั้งราคาอย่างง่าย (Naïve method) ซึ่งพบว่าตัวแบบที่นำเสนอในงานวิจัยนี้สามารถให้ผลกำไรสูงกว่ากำไรที่ได้จากวิธีการตั้งราคาอย่างง่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่ความต้องการให้บริการขนส่งของเจ้าของรถ (Supply) น้อยกว่าความต้องการขนส่งสินค้าของลูกค้า (Demand)