วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการจัดการความรู้สำหรับโรงเรียนเครือข่ายระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย 1) ผู้บริหารและครูผู้สอน จำนวน 406 คนจากโรงเรียนที่ผ่านการคัดเลือกจากโครงการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเพิ่มประสิทธิภาพขององค์กรทางการศึกษาด้วยการจัดการความรู้ 2) ผู้บริหารและครูผู้สอนจำนวน 418 คน จากโรงเรียนที่ผ่านการประเมินเป็นศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาและสถานศึกษาพอเพียง 3) ผู้บริหารและครูผู้สอนโรงเรียนทั่วไป จำนวน 431 คน และ 4) ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการความรู้ ด้านเศรษฐกิจพอเพียง ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ และด้านบริหารการศึกษา จำนวน 12 คน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการทดลองระบบ ได้แก่ ครูผู้สอนที่สอนในภาคการศึกษาที่ 2/2555 จากโรงเรียนศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 1 โรงเรียน และสถานศึกษาพอเพียงและโรงเรียนทั่วไปที่เป็นเครือข่าย จำนวน 8 โรงเรียน รวมทั้งสิ้น 100 คน ผลการวิจัยพบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างมีความคิดเห็นว่าการจัดการความรู้ การขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการจัดการเรียนรู้และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและระบบเครือข่าย ส่งผลให้เกิดระบบการจัดการความรู้สำหรับโรงเรียนเครือข่ายระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่มีคุณภาพ 2) ผลการใช้ระบบที่พัฒนาขึ้นพบว่าครูผู้สอนมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นวัตกรรมที่ได้จากระบบการจัดการความรู้มีคุณภาพดีตามเกณฑ์ การประเมินการเป็นสถานศึกษาพอเพียงของโรงเรียนและครูเห็นด้วยกับคุณภาพของระบบอยู่ในระดับมากที่สุด พฤติกรรมการใช้กระบวนการจัดการความรู้ของครูอยู่ในระดับมาก 3) ระบบการจัดการความรู้สำหรับโรงเรียนเครือข่ายระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีองค์ประกอบ 4 ด้าน 9 ขั้นตอน องค์ประกอบได้แก่ 1) ด้านคน ประกอบด้วยครูผู้ปฏิบัติจัดการความรู้หรือชุมชนนักปฏิบัติ ครูผู้เชี่ยวชาญความรู้จากโรงเรียนแม่ข่ายและวิทยากรผู้ให้ความรู้ 2) ด้านโรงเรียน ประกอบด้วยโรงเรียนแม่ข่ายและโรงเรียนลูกข่าย และแผนการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียน 3) ด้านเทคโนโลยี ประกอบด้วยเทคโนโลยีสำหรับการจัดการความรู้ สำหรับการติดต่อสื่อสาร และสำหรับแสวงหาความรู้ และ 4) ด้านการเรียนรู้ ประกอบด้วยการเรียนรู้ระดับรายบุคคล ระดับกลุ่ม และระดับโรงเรียนเครือข่าย และเรื่องที่เรียนรู้ ขั้นตอนของระบบ ได้แก่ 1) ขั้นเตรียมการ เป็นการเตรียมองค์ประกอบของระบบ 2) ขั้นกำหนดความรู้ เน้นการนำหลักคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้สร้างนวัตกรรม 3) ขั้นแสวงหาความรู้เพื่อการจัดการเรียนการสอน 4) ขั้นแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างชุมชนนักปฏิบัติของโรงเรียนเครือข่าย 5) ขั้นสร้างความรู้เพื่อให้ได้นวัตกรรมการจัดการเรียนการสอน 6) ขั้นประมวลและกลั่นกรองความรู้เพื่อให้ได้นวัตกรรม 7) ขั้นจัดเก็บความรู้ที่เป็นนวัตกรรม 8) ขั้นนำความรู้มาใช้ในการเรียนการสอน และ 9) ขั้นประเมินผลความรู้ ครอบคลุมการประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนและผลสัมฤทธิ์ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง