วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.) --จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

อาคารพักอาศัยแนวดิ่งมักพบกับข้อจำกัดในด้านการระบายอากาศ ซึ่งหอพักเป็นที่พักอาศัยที่มุ่งเน้นเรื่องจำนวนหน่วยพักอาศัยเป็นหลัก ทำให้ผังห้องพักถูกจัดวางอย่างแออัด ด้วยเหตุนี้พื้นที่ภายในห้องพักจึงไม่เหมาะแก่การระบายอากาศด้วยวิธีธรรมชาติ ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้อยู่อาศัยไม่ดีเท่าที่ควร โดยจากการศึกษารูปแบบห้องพักของหอพักที่พบในกรุงเทพมหานครโดยการสุ่มสำรวจพบรูปแบบห้องพัก 6 รูปแบบ จากข้อมูลดังกล่าวนำไปสู่คำถามด้านการระบายอากาศของห้องพักแต่ละรูปแบบ การวิจัยในครั้งนี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพการระบายอากาศด้วยวิธีธรรมชาติของห้องพัก 6 รูปแบบ โดยนำปัจจัยเรื่องความเร็วลม ทิศทางของลม การปรับปรุงผังห้องพัก ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงช่องเปิด การติดตั้งครีบผนังแนวตั้ง (Wing wall) และทั้งการเปลี่ยนแปลงช่องเปิดและการติดตั้งครีบผนังแนวตั้ง มาใช้เป็นปัจจัยในการพิจารณา แนวทางการวิจัยเป็นรูปแบบการจำลองด้วยโปรแกรมพลศาสตร์ของไหล (Computer Fluid Dynamic; CFD) โดยการจำลองหาค่าความเร็วลมเฉลี่ยเพื่อนำไปหาประสิทธิภาพการระบายอากาศ (ร้อยละ) ของห้องพัก 6 รูปแบบ ผลการจำลองพบว่า ห้องพักที่มีหน้าต่างบนผนัง 2 ด้าน (BC1) มีประสิทธิภาพการระบายอากาศดีที่สุดโดยเฉพาะเมื่อลมพัดมาจากทิศใต้ โดยปัจจัยที่ส่งเสริมการระบายอากาศมากที่สุดคือการย้ายช่องเปิดห้องน้ำพร้อมกับติดตั้งครีบผนังแนวตั้ง ห้องพักที่ไม่มีหน้าต่างบนผนังห้องน้ำ (BC4) ไม่มีประสิทธิภาพในการระบายอากาศในส่วนพักอาศัยไม่ว่าลมจะพัดมาจากทางทิศใดหรือมีการปรับปรุงห้องพักในรูปแบบใด ห้องพักที่มีหน้าต่างบนผนังห้องน้ำ (BC2) สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการระบายอากาศดีที่สุดเมื่อลมพัดมาในทิศตะวันออกเฉียงใต้ และมีการปรับปรุงห้องพักโดยการเปลี่ยนตำแหน่งหน้าต่างห้องน้ำพร้อมทั้งติดตั้งครีบผนังแนวตั้ง ในขณะที่ห้องพักที่เปิดพื้นที่ระเบียงเต็มความกว้างของห้องพัก (BC3) ได้รับอิทธิพลจากลมที่พัดมาจากทิศตะวันตก ทิศตะวันออก ทิศตะวันตกเฉียงใต้ และทิศตะวันออกเฉียงใต้ โดยหากห้องพักดังกล่าวอยู่ในพื้นที่ลมน้อย (0.98 เมตร/วินาที) การปรับปรุงห้องพักโดยการเปลี่ยนการเปิดประตูระเบียงพร้อมทั้งติดตั้งครีบผนังแนวตั้ง 1 คู่ที่กลางระเบียงสามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายอากาศได้มากที่สุด และหากอยู่ในพื้นที่ลมมาก (1.87 เมตร/วินาที) การปรับปรุงห้องพักโดยการเปลี่ยนการเปิดประตูระเบียงจะมีอิทธิพลมากที่สุด ในห้องพักที่มีหน้าต่างบนผนังห้องน้ำและผนังฝั่งประตูระเบียง (BC5) ลมที่มีอิทธิพลมากที่สุดคือ ลมจากทิศตะวันออกเฉียงใต้ และการปรับปรุงห้องพักที่มีผลดีที่สุดคือการเปลี่ยนตำแหน่งหน้าต่างห้องน้ำพร้อมทั้งติดตั้งครีบผนังแนวตั้ง ส่วนห้องพักที่ไม่มีระเบียง (BC6) ลมที่มีอิทธิพลมากที่สุดคือ ลมจากทิศตะวันตกเฉียงใต้และทิศตะวันออกเฉียงใต้ และการปรับปรุงห้องพักที่มีผลดีที่สุดคือการขยายหน้าต่าง 2 เท่าพร้อมทั้งติดตั้งครีบผนังแนวตั้ง