วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

ศึกษาความเสี่ยงต่อสุขภาพพนักงานเก็บค่าผ่านทางพิเศษที่รับสัมผัสสารประกอบคาร์บอนิลและบีเทค ผ่านทางการหายใจ พื้นที่ศึกษาคือ ด่านบางนาและอโศก 4 เก็บตัวอย่างใน 3 ช่องเก็บค่าผ่านทาง (ประกอบด้วย ช่องเก็บค่าบริการรถยนต์ส่วนบุคคล/รถบรรทุก ช่องเก็บค่าบริการรถยนต์ส่วนบุคคล และช่องเก็บค่าบริการอัตโนมัติ (easy pass) และในบรรยากาศบริเวณด่าน ระหว่างการทำงาน 8 ชั่วโมง (6.00-14.00 น.) ในวันศุกร์และวันอาทิตย์ในฤดูฝนและฤดูแล้งฝนของปี พ.ศ. 2554-2555 เก็บสารประกอบคาร์บอนิลและบีเทค โดยใช้หลอด 2,4 DNPH cartridge และหลอด charcoal glass tube ที่ต่อเข้ากับเครื่องปั๊มเก็บตัวอย่างอากาศชนิดพกพาด้วยอัตราการไหลเท่ากับ 100 มิลลิลิตรต่อนาที และวิเคราะห์ตัวอย่างด้วยเครื่อง HPLC-UV และ GC/FID ตามลำดับ การศึกษาในครั้งนี้ตรวจพบสารประกอบคาร์บอนิล 10 ชนิด โดยความเข้มข้นเฉลี่ยของสารฟอร์มาลดีไฮด์ อะเซทัลดีไฮด์ อะซีโตน โพรพิวนัลดีไฮด์ โครโทนัลดีไฮด์ บิวทิรัลดีไฮด์ เบนซัลดีไฮด์ วาเลอรัลดีไฮด์ ออร์โธโทลูแอลดีไฮด์ และเฮ็กซานัลดีไฮด์ ที่พนักงานได้รับสัมผัสอยู่ในช่วง 0.61-18.52, 0.34-8.01, 1.44-114.14, 0.14-9.91, 0.09-5.98, 0.004-6.87, 0.034-2.29, 0.08-0.98, 0.02-6.76 และ 0.02-3.89 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ ความเข้มข้นเฉลี่ยของสารเบนซิน โทลูอีน เอททิลเบนซิน เมตาไซลีน พาราไซลีน และออโธไซลีนที่พนักงานได้รับสัมผัสอยู่ในช่วง 9.40-221.78, 54.20-409.99, 3.25-58.84, 6.43-79.30 และ 3.20-23.72 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ ผลการประเมินความเสี่ยงตลอดอายุ 70 ปี (lifetime cancer risk) ของพนักงาน จากการรับสัมผัสสารก่อมะเร็ง ได้แก่ ฟอร์มาลดีไฮด์ อะเซทัลดีไฮด์ เบนซิน และเอททิลเบนซิน เป็นเวลา 30 ปี มีค่า 95% CI เท่ากับ 2.91x10⁻⁶-8.81x10⁻⁶, 8.16x10⁻⁷-1.64x10⁻⁶, 6.93×10⁻⁵-1.41×10⁻⁴ และ 2.15×10⁻⁶-4.52×10⁻⁶ ซึ่งส่วนใหญ่เกินเกณฑ์ที่ยอมรับได้ (10⁻⁶) แสดงถึงจากระยะการทำงานในลักษณะดังกล่าวพนักงานมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง สำหรับสารที่ไม่ก่อให้เกิดมะเร็ง ได้แก่ โพรพิวนัลดีไฮด์ โทลูอีน เมตาพาราไซลีน และออโธไซลีน มีค่า hazard quotient (HQ) น้อยกว่า 1 แสดงถึงการรับสัมผัสสารกลุ่มนี้ยังไม่พบโอกาสการเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง จากผลการศึกษาหน่วยงานสามารถแนะนำให้พนักงานใช้อุปกรณ์ป้องกันการรับสัมผัสสารผ่านทางการหายใจที่เหมาะสมขณะทำงาน เพื่อลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดผลกระทบต่อสุขภาพของพนักงานให้อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้