วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษาเรื่องบทบาททางการเมืองของเว็บไซต์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืนในช่วงวิกฤติการณ์ ทางการเมืองปีพ.ศ. 2549 – พ.ศ. 2550 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณและคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ตอบคำถามวิจัยคือ เว็บไซต์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืนมีบทบาททางการเมืองในช่วงวิกฤติการณ์ทางการเมืองปีพ.ศ. 2549 – พ.ศ. 2550 อย่างไร ปัจจัยใดบ้างที่ส่งผลต่อบทบาทดังกล่าว และต่อเนื้อหา ในรูปแบบต่างๆ ที่นำเสนอผ่านเว็บไซต์ในช่วงบริบททางการเมือง การวิจัยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (In- Depth Interview) ผลการวิจัยพบว่า โดยภาพรวมเว็บไซต์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืนได้แสดงออกถึงมิติของ สื่อภาคประชาชน ด้านการวิเคราะห์วิจารณ์แนวโน้มของเหตุการณ์ทางการเมืองได้อย่างเด่นชัดที่สุด และด้านการกล้าขุดคุ้ยความไม่ดีงามมาตีแผ่น้อยที่สุด ส่วนในบทบาทของการเป็นพื้นที่สาธารณะ จากการวิเคราะห์เนื้อหาที่นำเสนอบนเว็บบอร์ดพบว่า มิติด้านพื้นที่สาธารณะที่สะท้อนออกมาสูงสุดคือ การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และต่ำที่สุดคือ การหาข้อสรุป ปัจจัยที่ส่งผลต่อบทบาททางการเมืองของเว็บไซต์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน ได้แก่ อุดมการณ์ทวนกระแสของผู้จัดทำเว็บไซต์ ทุนดำเนินงานที่จำกัด โครงสร้างการบริหารจัดการซึ่งเป็นไปในลักษณะของเครือข่ายความร่วมมือแบบไม่เป็นทางการ และปัจจัยทางเทคโนโลยีที่เอื้อต่อการสื่อสารที่เป็นประชาธิปไตย ส่วนปัจจัยที่ส่งผลต่อเนื้อหาที่นำเสนอ ผ่านเว็บไซต์ในช่วงวิกฤติการณ์ดังกล่าว ได้แก่ จุดยืนทางการเมืองของบุคลากรของเว็บไซต์ และ การกำกับดูแลเนื้อหาสื่ออินเทอร์เน็ต นอกจากนี้ผลการวิจัยยังพบอีกว่า ถึงแม้อินเทอร์เน็ตจะมีข้อดีหลายประการสำหรับการเป็นพื้นที่ในการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง เช่น การสื่อสารสองทาง ความรวดเร็ว ลักษณะ อันไร้พรมแดน และลักษณะนิรนามของผู้ใช้ แต่ก็มีข้อจำกัดในการแพร่กระจายคือ จำกัดเฉพาะใน ชนชั้นกลาง อีกทั้งการสื่อสารผ่านอินเทอร์เน็ต โดยเฉพาะบนกระดานข่าวนั้นพบว่า ส่วนใหญ่เป็น การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเท่านั้น จึงไม่สามารถนำไปสู่ข้อสรุป หรือแนวทางในการแก้ไขหรือ หาทางออกของปัญหาทางการเมืองได้