วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารคุณภาพของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา 2) ศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหาการบริหารคุณภาพของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และ 3 ) พัฒนาระบบการบริหารคุณภาพทั่วทั้งองค์การสำหรับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ดำเนินการวิจัยโดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถาม สัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ประชุมสนทนากลุ่ม และประเมินระบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารคุณภาพของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา โดยเฉลี่ยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีการปฏิบัติ 63.33% ไม่มีการปฏิบัติ 36.77% ปัญหาการบริหารคุณภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.50 ด้านกระบวนการ มีค่าเฉลี่ยของระดับปัญหาสูงสุด มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.63 2) แนวทางการแก้ไขปัญหาที่สำคัญ ได้แก่ การอบรมพัฒนาบุคลากร การจัดสรรและระดมทรัพยากร การใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม การปรับโครงสร้างองค์การ การจัดตั้งคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพการบริหาร การจัดตั้งทีมคุณภาพ การใช้เครื่องมือคุณภาพ การจัดตั้งกลุ่มพัฒนาระบบบริหารในสำนักงานเขตพื้นที่ การประเมินผล การรายงาน การรับรองผล การสำรวจความพึงพอใจของผู้รับบริการ การสร้างขวัญและกำลังใจ และการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า 3) ระบบการบริหารคุณภาพทั่วทั้งองค์การสำหรับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาคือ ระบบการบริหารคุณภาพที่เน้นกระบวนการ มีองค์ประกอบ 3 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 หลักการและแนวคิด ส่วนที่ 2 องค์ประกอบพื้นฐานของระบบ และส่วนที่ 3 แนวทาง และเงื่อนไขความสำเร็จของการใช้ระบบ หลักการและแนวคิดประกอบด้วย หลักการและแนวคิด และวัตถุประสงค์ของระบบ องค์ประกอบพื้นฐานของระบบ ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก 17 องค์ประกอบย่อยคือ ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ ผลผลิต และข้อมูลย้อนกลับ ด้านปัจจัยนำเข้า มี 4 องค์ประกอบย่อย ได้แก่ บุคลากร งบประมาณ อาคารสถานที่วัสดุอุปกรณ และเทคโนโลยีสารสนเทศ ด้านกระบวนการ มี 9 องค์ประกอบย่อย ได้แก่ การจัดโครงสร้างองค์การ การกำหนดนโยบายคุณภาพ การวางแผน การดำเนินการตามแผน การทำงานเป็นทีม การใช้เครื่องมือคุณภาพ การกำกับติดตามและประเมินผล การรายงานผล และการรับรองผลการปฏิบัติงาน ด้านผลผลิต มี 4 องค์ประกอบย่อย ได้แก่ ความสำเร็จของการดำเนินงานตามเป้าหมายของแผน ความพึงพอใจของผู้รับบริการ ขวัญและกำลังใจของบุคลากร และความคุ้มค่าของการใช้ทรัพยากร ส่วนที่ 3 แนวทางและเงื่อนไขความสำเร็จของการใช้ระบบประกอบด้วยแนวทางการนำระบบไปใช้ 4 ระยะคือ ระยะเตรียมการ ระยะดำเนินการ ระยะประเมินผล และระยะสรุปและรายงานผล เงื่อนไขความสำเร็จ 10 ประการได้แก่ ภาวะผู้นำของผู้บริหาร การฝึกอบรม การทำงานเป็นทีม การอำนวยความสะดวก การมีส่วนร่วม การให้คำปรึกษา การใช้เครื่องมือคุณภาพ การจัดทำพันธะสัญญา การวัดและประเมินผล และการรายงานผล