วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียน วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และภาวะคุกคามของการบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียน และพัฒนายุทธศาสตร์การบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียน วิธีการวิจัยเป็นแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณ เป็นการศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์การบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา จำนวน 148 แห่งโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยาย และวิเคราะห์ลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นด้วยเทคนิค PNI ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเป็นการศึกษาแนวทางการบริหารสถาบันอุดมศึกษาเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียนของสถาบันอุดมศึกษาไทยที่มีความเป็นเลิศในเอเชีย โดยการสัมภาษณ์ผู้บริหารของสถาบันอุดมศึกษาที่มีความเป็นเลิศในเอเชีย จำนวน 7 แห่ง และการสนทนากลุ่มของผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตรวจสอบความเหมาะสมของยุทธศาสตร์ ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของการบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียน มีค่าเฉลี่ยโดยรวมอยู่ในระดับน้อย (ค่าเฉลี่ย = 2.25) โดยด้านการผลิตบัณฑิตมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ย = 2.85) ส่วนด้านอื่นๆ มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับน้อย เรียงตามลำดับดังนี้ ด้านการให้บริการทางวิชาการแก่สังคม (ค่าเฉลี่ย = 2.11) ด้านการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม (ค่าเฉลี่ย = 2.04) และด้านการวิจัย (ค่าเฉลี่ย = 2.00) สภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียนมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากทุกด้าน เรียงตามลำดับดังนี้ ด้านการผลิตบัณฑิต (ค่าเฉลี่ย = 4.12) ด้านการให้บริการทางวิชาการแก่สังคม (ค่าเฉลี่ย = 3.65) ด้านการวิจัย (ค่าเฉลี่ย = 3.61) และด้านการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม (ค่าเฉลี่ย = 3.58) ค่าดัชนีความต้องการจำเป็นของการบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียน มีค่าเฉลี่ยโดยรวม PNI = 6.19 ด้านที่มีค่าเฉลี่ยความต้องการจำเป็นมากที่สุด คือ ด้านการวิจัย (PNI = 7.10) รองลงมา คือ ด้านการให้บริการทางวิชาการแก่สังคม (PNI = 6.39) ด้านการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม (PNI =6.20) และด้านการผลิตบัณฑิต (PNI =5.63) ตามลำดับ ยุทธศาสตร์การบริหารสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นประชาคมอาเซียน ประกอบด้วย 4 ยุทธศาสตร์หลัก คือ (1) ยุทธศาสตร์การพัฒนาบัณฑิตสู่สากลตามบริบทที่เป็นจริงจากหลากหลายมุมมอง (2) ยุทธศาสตร์การพัฒนาเครือข่ายการวิจัยด้านอาเซียน (3) ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบสารสนเทศด้านอาเซียนเพื่อการจัดการความรู้และการบริการสังคม และ (4) ยุทธศาสตร์การส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมเพื่อสานสัมพันธ์ในอาเซียน