วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของการให้ความหมายต่อสถานการณ์กับโรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) เรื้อรังในกลุ่มเด็กผู้ประสบภัยสึนามิในเขต อ. ตะกั่วป่า จ. พังงา ในนักเรียนจาก 6 โรงเรียนใน อ. ตะกั่วป่า จ.พังงา หลังจากเหตุการณ์ผ่านไปแล้ว 4 ปี ในรูปแบบการวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive study) โดยศึกษาที่ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง (Cross-sectional) โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กนักเรียนที่ประสบภัยสึนามิ จาก 6 โรงเรียนในเขตอำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรค PTSD จากการติดตามผลของจิตแพทย์ระหว่าง 1-2 ปี หลังจากเกิดเหตุการณ์ โดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) โดยกลุ่มตัวอย่างสมัครใจตอบแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลและประวัติการเผชิญเหตุการณ์ แบบสอบถามเกี่ยวกับภาวะของอาการ PTSD ในกลุ่มเด็ก (CRIES-8 Thai version) แบบสอบถามเกี่ยวกับการให้ความหมายต่อเหตุการณ์สะเทือนขวัญ ในระยะ 7 วันที่ผ่านมาด้วยตนเอง ในกรณีที่เด็กไม่สามารถอ่านและทำความเข้าใจกับแบบสอบถามได้ผู้วิจัยจะเป็นผู้สัมภาษณ์ตามข้อคำถามในแบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ Pearson’s Chi-Square, Pearson Correlation และ Hierarchical multiple regression analysis โดยใช้ SPSS 13 มีนักเรียนสมัครใจเข้าร่วมการวิจัยจำนวน 86 คน เป็น เพศหญิงร้อยละ 67.4 อายุ 6-17 ปี เฉลี่ยอายุของเด็ก 13 ปี ผลจากการศึกษาพบว่าเพศเป็นปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับโรค PTSD เรื้อรัง และการได้รับผลกระทบทางจิตใจจากคลื่นยักษ์ เป็นปัจจัยด้านการประสบเหตุการณ์ เพียงปัจจัยเดียวที่มีความสัมพันธ์โรค PTSD เรื้อรัง ส่วนปัจจัยด้านการให้ความหมายต่อสถานการณ์สะเทือนขวัญมีความสัมพันธ์กับโรค PTSD เรื้อรังในทุกประเด็น ปัจจัยด้านการให้ความหมายต่อเหตุการณ์สะเทือนขวัญสามารถพยากรณ์การเกิดโรค PTSD เรื้อรังได้ร้อยละ 60 ซึ่งมากกว่าปัจจัยส่วนบุคคลที่สามารถพยากรณ์ได้เพียงร้อยละ 15 ซึ่งจะเห็นว่าหลังจากเหตุการณ์สึนามิผ่านไป 3 ปี 8 เดือน ปัจจัยทางด้านความคิดมีความสัมพันธ์อย่างมากกับการเกิดโรค PTSD เรื้อรัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นที่เป็นผลของเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบถึงตัวเด็ก การบำบัดโดย Cognitive Behavioral Therapy (CBT) ที่เน้นการเปลี่ยนความคิดของผู้ที่ประสบความรุนแรง ให้สามารถแก้ไขความคิด ความเชื่อ และอารมณ์ของผู้ป่วยจึงน่าจะเป็นแนวทางการบำบัดทางหนึ่งที่มีประสิทธิภาพ