วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

ในปัจจุบันมีการรักษาด้วยเทคนิค V-Y plasty นั้นถูกนำ มาใช้ในการรักษา chronic Achilles tendon tear อย่างแพร่หลาย แต่ยังไม่มีการศึกษาลักษณะของ gastrocnemius insertion ที่มีส่วนเกี่ยวข้องต่อการผ่าตัดด้วยวิธีดังกล่าว การศึกษานี้มีจุดประสงศ์ที่จะศึกษาลักษณะทางกายวิภาคของ gastrocnemius insertion ที่เกี่ยวข้องกับการผ่าตัดด้วยวิธี V-Y plasty โดยเฉพาะ โดยทำการศึกษาความยาวของ gastrocnemius aponeurosis ในตำแหน่งต่างๆ ความยาวของ Achilles tendon ความกว้างและความหนาของ Achilles tendon ในตำแหน่งเหนือต่อจุดเกาะ 2 ซม.และระยะทางระหว่างขอบด้านข้างของ Achilles tendon ในตำแหน่งนี้ถึงเส้นประสาท sural โดยทำการศึกษาในขาอาจารย์ใหญ่ทั้งหมด 83 ข้าง พบว่า ลักษณะ gastrocnemius insertion ในตำแหน่ง median attachment ร้อยละ 96.3 เป็นแบบ indirect attachment คือมีจุด gastrocnemius insertion ต่ำกว่าจุดของ musculotendinous junction ซึ่งมีความเหมาะสมต่อการผ่าตัดแบบ V-Y plasty ทั้งนี้การศึกษาความยาวเฉลี่ยของ median aponeurosis พบว่ามีค่าเท่ากับ 5.6±3.1ซม. medial aponeurosis และ lateral aponeurosis มีค่าเท่ากับ 1.3±1.2ซม. และ 2.9±2.3 ซมตามลำดับ ความยาวของ Achilles tendon มีค่าเท่ากับ 21.1±2.1 ซม.ความกว้างและความหนาของ Achilles tendon ในตำแหน่ง 2 ซม. เหนือต่อจุดเกาะของ Achilles tendon มีค่าเท่ากับ 13.1±1.9 มม. และ 6.1±1.3 มม. ตามลำดับ ความหนาของ Achilles tendon ในตำแหน่งกึ่งกลางของกระดูก calcaneus มีค่าเท่ากับ 4.8±0.8 มม. จากข้อมูลดังกล่าวข้างต้นพบว่าการผ่าตัดด้วยวิธี V-Y plasty นั้นสามารถแบ่งออกได้เป็นสองกลุ่มคือกลุ่มที่ไม่ต้องทำการเลาะ gastrocnemius aponeurosis เพิ่ม พบร้อยละ 13.8 โดยกลุ่มนี้ความยาวเฉลี่ยของ median aponeurosis เท่ากับ 10.9±2.3 ซม. ซึ่งเป็นความยาวที่สามารถพลิก gastrocnemius aponeurosis มาทำการเย็บซ่อมแซมการฉีกขาดของเอ็นร้อยหวายได้เลย และกลุ่มที่ต้องทำการเลาะ gastrocnemius aponeurosis เพิ่ม พบร้อยละ 86.3โดยกลุ่มนี้มีความยาวเฉลี่ยของ median aponeurosis เท่ากับ 4.8±2.3 ซม. จึงต้องทำการเลาะ gastrocnemius aponeurosis เพิ่มอีก 4.9±2.5 ซม. เพื่อที่จะสามารถซ่อมแซมการฉีกขาดของเอ็นร้อยหวายได้ ข้อมูลของ Achilles tendon พบว่ามีความเหมาะสมต่อการใช้เป็น Achilles tendon allograft ในการผ่าตัดซ่อมแซมเอ็นข้อเข่าฉีกขาดได้เป็นอย่างดี เพราะมีเส้นเอ็นที่ยาวและหนาสามารถรองรับเทคนิคการผ่าตัดได้หลายรูปแบบ และข้อมูลระยะทางเฉลี่ยระหว่างขอบด้านข้างของ Achilles tendon เหนือต่อจุดเกาะปลาย 2 ซม. ถึงเส้นประสาท sural พบว่ามีค่าเท่ากับ 7.7±3.2มม. ซึ่งข้อมูลนี้จะช่วยลดการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นต่อเส้นประสาท sural ระหว่างทำหัตถการต่างๆบริเวณข้อเท้าด้านนอกได้