วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

ปัจจุบันภูมิสารสนเทศมีความสำคัญมากยิ่งขึ้นต่อการนำมาใช้งานในด้านต่างๆ ทำให้เกิดความต้องการข้อมูลจากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย และทำให้เกิดความต้องการที่จะทราบคุณภาพของข้อมูลโดยเฉพาะอย่างยิ่งความคลาดเคลื่อนเชิงตำแหน่งของข้อมูลเหล่านั้นอย่างละเอียดขึ้น การวัดความคลาดเคลื่อนเชิงตำแหน่งของข้อมูลที่ทำกันอยู่ในปัจจุบันนั้นเป็นการวัดเฉพาะจุดที่ระบุได้แน่นอนเท่านั้น ซึ่งค่าที่ได้อาจไม่สามารถนำเสนอคุณสมบัติด้านความถูกต้องเชิงตำแหน่งของข้อมูลได้อย่างเพียงพอ งานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นศึกษาวิธีการวัดความถูกต้องเชิงตำแหน่งของข้อมูลเส้นภูมิศาสตร์ที่คำนึงถึงความคลาดเคลื่อนของทุกๆ ตำแหน่งบนเส้น โดยการศึกษาวิเคราะห์ และประเมินประสิทธิภาพของวิธีการวัดแบบสถิติบัฟเเฟอร์โอเวอร์เลย์ เนื่องจากพบว่าเป็นวิธีที่สามารถประเมินค่าระยะคลาดเคลื่อนเฉลี่ยของข้อมูลได้โดยใช้ฟังก์ชันพื้นฐานของโปรแกรมระบบภูมิสารสนเทศทั่วไป นอกจากนั้นยังให้ค่าความครบถ้วนของข้อมูล ซึ่งสามารถนำมาใช้ปรับแก่ค่าคลาดเคลื่อนทางตำแหน่งให้มีความถูกต้องมากขึ้นอีกด้วย จากการศึกษาสูตรคำนวณต่างๆ ที่เสนอไว้ในวิธีสถิติบัฟเฟอร์โอเวอร์เลย์ และพัฒนาโปรแกรมเครื่องมือขึ้นทดลองใช้วัดความคลาดเคลื่อนเชิงตำแหน่งของชุดข้อมูลเส้นจำลองที่มีความคลาดเคลื่อนเชิงตำแหน่งในรูปแบบลักษณะต่าง ๆ เพื่อประเมินความถูกต้องของค่าที่วัดได้เมื่อเปรียบเทียบกับค่านิยามที่กำหนด ผลการศึกษาพบว่าวิธีสถิติบัฟเฟอร์โอเวอร์เลย์นั้นสามารถถูกนำมาใช้ประเมินความถูกต้องเชิงตำแหน่งของข้อมูลเส้นได้ในทางปฏิบัติ โดยค่าคลาดเคลื่อนเฉลี่ยที่ได้นับว่ามีความสอดคล้องกับค่าตามนิยามที่กำหนดโดยเฉพาะเมื่อเส้นที่วัดค่อนข้างขนานกับเส้นอ้างอิง และยังสามารถปรับแก้อิทธิพลจากความไม่ครบถ้วนของข้อมูลได้ค่อนข้างดี นอกจากนั้นผลการศึกษายังทำให้เกิดความเข้าใจว่าสูตรคำนวณค่าคลาดเคลื่อนเฉลี่ยที่มีการปรับแก้ต่าง ๆ อันได้แก่ค่าปรับแก้ผลจากการที่ทิศทางของความคลาดเคลื่อนไม่ตั้งฉากกับเส้นที่วัด และค่าปรับแก้ผลจากความไม่ครบถ้วนของข้อมูลนั้น จะให้ผลที่ถูกต้องกับลักษณะข้อมูลแบบใดบ้าง โดยสรุปแล้ว วิธีสถิติบัฟเฟอร์โอเวอร์เลย์ จึงนับเป็นวิธีที่มีศักยภาพที่จะนำมาใช้ในการวัดความคลาดเคลื่อนเชิงตำแหน่งของชุดข้อมูลเส้นภูมิศาสตร์ได้เป็นอย่างดี