วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์ด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของลุ่มน้ำประแสร์ในปัจจุบัน เพื่อเป็นองค์ประกอบหรือปัจจัยในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ 2) วิเคราะห์ศักยภาพ ปัญหา และผลกระทบของการท่องเที่ยวในพื้นที่ศึกษา เพื่อประเมินศักยภาพด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของพื้นที่ศึกษา และแนวโน้มการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ 3) ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนท้องถิ่นในการบริหารจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ตลอดจนปัญหาและอุปสรรคของการมีส่วนร่วมในการพัฒนา 4) เพื่อเสนอแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่เหมาะสมสอดคล้องกับวิถีชีวิตของชุมชน ขั้นตอนในการศึกษาใช้ข้อมูลปฐมภูมิจากการสำรวจภาคสนามและสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้องร่วมกับข้อมูลทุติยภูมิ เอกสารต่างๆ เพื่อให้ทราบถึงสถานการณ์การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ร่วมกับข้อมูลจากการสัมภาษณ์นักท่องเที่ยวและประชาชนในท้องถิ่นรวม 230 ชุด เพื่อให้ได้ข้อมูลสำหรับการวิเคราะห์ศักยภาพของพื้นที่ศึกษาในด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ รวมถึงปัญหาในพื้นที่ที่ส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เพื่อเสนอเป็นแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศลุ่มน้ำประแสร์ จังหวัดระยอง จากการศึกษาพบว่า การท่องเที่ยวเชิงนิเวศลุ่มน้ำประแสร์มีทรัพยากรการท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่มีศักยภาพในระดับสูง และมีความหลากหลาย พื้นที่ตอนบนของลุ่มน้ำมีอุทยานแห่งชาติเขาชะเมาที่มีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรป่าไม้และทรัพยากรน้ำ ประสบปัญหาการรุกล้ำพื้นที่ป่าของสวนผลไม้และสวนยางพารา พื้นที่ตอนกลางของพื้นที่เป็นชุมชนใช้น้ำเพื่อการเกษตร และพื้นที่ตอนล่างเป็นบริเวณปากแม่น้ำที่อุดมสมบูรณ์ด้วยทรัพยกรป่าชายหาดและป่าชายเลน ในด้านปัญหาการรุกล้ำจากการขยายพื้นที่เพาะเลี้ยงกุ้ง และการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ขาดทิศทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศของพื้นที่ โดยเสนอแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศลุ่มน้ำประแสร์ 3 ด้าน คือ การพัฒนาด้านกายภาพ ด้านเศรษฐกิจ และด้านสังคมวัฒนธรรม โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน และให้ความสำคัญกับการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างฝ่ายต่างๆ ทั้งภาคราชการ ภาคธุรกิจเอกชน และภาคประชาชน เพื่อให้การท่องเที่ยวเชิงนิเวศลุ่มน้ำประแสร์ เป็นการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในอนาคต และทำให้เกิดรายได้จากการท่องเที่ยวมีผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตในระดับชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำประแสร์ต่อไป