วิทยานิพนธ์ (วท.ม.) -- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

Lactococcus lactis สายพันธุ์ MF2 เป็นแบคทีเรียที่คัดกรองได้จากน้ำนมดิบ ซึ่งสามารถผลิตไนซินได้ โดยได้เลี้ยงแบคทีเรีย MF2 ที่อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 24 ชั่วโมง วัดค่าดูดกลืนแสงที่ความยาวคลื่น 600 นาโนเมตร พบว่าชั่วโมงที่ 9 เป็นระยะกึ่งกลางทวีคูณซึ่งเป็นระยะเจริญที่เหมาะสมในการเป็นเชื้อเริ่มต้นปรับปรุงสายพันธุ์ ซึ่งในงานวิจัยครั้งนี้ได้ทำการปรับปรุงสายพันธุ์โดยการชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ด้วยแสงอัลตราไวโอเลต ที่ความยาวคลื่น 254 นาโนเมตร เป็นเวลา 60-80 วินาที จำนวน 3 รอบ ซึ่งให้ร้อยละการรอดอยู่ในช่วง 0.86–0.06 และกลายพันธุ์ด้วย NTG ความเข้มข้น 50 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร เป็นเวลา 10-60 นาที ที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส จำนวน 3 รอบ ให้ร้อยละการรอดอยู่ในช่วง 23.75–1.75 พบว่าได้สายพันธุ์กลายขั้นตอนสุดท้าย คือ สายพันธุ์ MU2NUN2 1, MU2NUN2 2 และ MU2NUN2 3 ซึ่งมีปริมาณไนซินเท่ากับ 2,638.89, 2,265.45 และ 2,564.23 หน่วยต่อมิลลิลิตร สูงขึ้นกว่าสายพันธุ์ตั้งต้น ที่ผลิตไนซินได้เพียง 370.51 หน่วยต่อมิลลิลิตร ถึง 7 เท่า และมีแอกทิวิตีหลังจากถ่ายเชื้อ 5 ครั้งเท่ากับ 90.4, 87.24 และ 85.29% ตามลำดับ จากนั้นได้ศึกษาหาภาวะที่เหมาะสมต่อการผลิตไนซินของเชื้อสายพันธุ์กลาย MU2NUN2 1 ซึ่งสามารถผลิตไนซินได้มากที่สุดและมีแอกทิวิตีมากที่สุด พบว่าเมื่อเลี้ยงเชื้อสายพันธุ์กลาย MU2NUN2 1 ในอาหาร MRS ที่มีการแปรผันน้ำตาลเป็นซูโครส 1.0% แต่คงชนิดและปริมาณของแหล่งของไนโตรเจนเดิมไว้ พบว่าสามารถผลิตไนซินได้สูงขึ้นเป็น 4,303.09 หน่วยต่อมิลลิลิตร ซึ่งสูงขึ้นกว่าเลี้ยงในอาหาร MRS สูตรเดิม ถึง 1.67 เท่า