วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

งานวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายการเรียนรู้ของครูและเด็กวัยอนุบาลโรงเรียนวิถีพุทธ ผู้ให้ข้อมูลหลักคือครูประจำชั้นอนุบาล จำนวน 13 คน ผู้บริหาร จำนวน 6 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีที่หลากหลายคือ การสังเกต การสัมภาษณ์ การศึกษาเอกสาร การศึกษาประวัติชีวิต และการสนทนาแบบไม่เป็นทางการ ผลการวิจัยมีดังนี้ 1. วิถีพุทธในโรงเรียนกรณีศึกษา หมายถึง โรงเรียนที่นำหลักไตรสิกขามาเป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอน ทั้งนี้มุ่งเน้นการสร้างความกลมกลืนของชีวิตครูและเด็กวัยอนุบาลกับหลักธรรมทางพุทธศาสนาเป็นสำคัญ 2. กระบวนการเรียนรู้วิถีพุทธของครูเป็นการพัฒนาตนใน 5 ขั้นตอน คือ 1) การเปิดใจรับ 2) การสำรวมระวังกาย วาจา ใจ 3) การมีสติและสมาธิ 4) การตระหนักและเห็นคุณค่า และ 5) การมีปัญญา ส่วนกระบวนการเรียนรู้วิถีพุทธของเด็กวัยอนุบาลประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ 1) ความเป็นปกติในการดำเนินชีวิตประจำวัน 2) การมีสมาธิขณะที่เล่นและปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ และ 3) การเอื้อเฟื้อแบ่งปัน 3. ปัจจัยที่เกื้อหนุนให้เกิดการเรียนรู้วิถีพุทธ คือ 1) ความเป็นกัลยาณมิตร 2) สิ่งแวดล้อมที่ดี 3) การสงเคราะห์เกื้อกูล 4) การทำงานรับใช้สังคม 5) การปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอต่อเนื่อง 6) การมีแบบอย่างและ 7) การให้การเสริมแรง