วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

สีและสภาพปรากฏเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจซื้อสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ สีที่สวยงามน่าหลงใหลจะทำให้ลูกค้าสนใจในผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ เนื่องจากสีได้ถูกพัฒนาให้มีคุณภาพสูงและสวยงามยิ่งขึ้น ในปัจจุบันมีการใช้เม็ดสีที่ส่งผลต่อการมองเห็นในสีหลายๆชนิด ซึ่งได้แก่ เม็ดสีโลหะและเม็ดสีแบบแทรกสอด สีที่ผสมเม็ดสีทั้งสองประเภทนี้เมื่อเปลี่ยนมุมมอง สีที่สังเกตเห็นจะเปลี่ยนไป โดยกรณีของเม็ดสีโลหะและเม็ดสีทั่วไป เมื่อเปลี่ยนมุมมองความสว่างจะเปลี่ยน ส่วนเม็ดสีแบบแทรกสอด เมื่อเปลี่ยนมุมฉายแสงหรือมุมมอง เฉดสีและค่ารงค์จะเปลี่ยน ในปัจจุบันสีรถยนต์ส่วนใหญ่จะเป็นสีลูไซต์ (lucite) ซึ่งจะเปลี่ยนสีเมื่อเปลี่ยนมุมมอง ดังนั้นเพื่อที่จะจำแนกสีที่กล่าวมาแล้ว จึงต้องหาเครื่องมือที่สามารถวัดสีได้หลายมุม วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาระบบการวัดสี และแปรผลที่วัดได้เป็นค่ามาตรฐานของ CIE เพื่อนำไปออกแบบและสร้างมัลติแองเกิ้ลสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ ซึ่งเป็นเครื่องวัดสีที่สามารถวัดสีได้หลายมุมมอง ในกรณีของมุมแทรกสอดสีตัวอย่างจะถูกวัดที่มุมอะสเปกคิวลาร์ + - 15 ํ โดยมีมุมฉายแสง 3 มุม ได้แก่ 25 ํ 45 ํ และ 75 ํ สำหรับมุมเมทัลลิก มีมุมฉายแสงมุมเดียวที่ 45ํ และวัดสีที่มุมอะสเปกคิวลาร์ +25 ํ +45 ํ +75 ํ และ +110 ํ ด้วยมุมเหล่านี้มัลติแองเกิ้ลสเปกโตรโฟโตมิเตอร์จึงสามารถระบุลักษณะโดยเฉพาะของแต่ละสีได้อย่างแม่นยำ โดยค่าที่วัดได้จะถูกแปรผลไปเป็นค่าของตัวประกอบการสะท้อนแสง (reflectance factor) โดยเทียบกับเซรามิก จากนั้นนำไปแปรผลเป็นค่ามาตรฐาน CIE L* a* b* ซึ่งช่วยให้เข้าใจง่ายยิ่งขึ้น โดย L* จะบอกความสว่าง a* บอกสีแดงและเขียว b* บอกสีเหลืองและน้ำเงิน ดังตัวอย่างของสีที่ทดลอง เช่น สีตัวอย่างที่16 ที่มุมตกกระทบ 45 ํ มุมมองที่อะสเปกคิวลาร์ +15 ํ ที่ผู้สังเกตการณ์มาตรฐาน 2 ํ โดย illuminant มาตรฐาน D[subscript 65] ค่าที่ได้ L* = 44.39 a* = -54.37 และ b* = 13.00 ปรากฏว่าสีที่ได้คือสีเขียวออกเหลืองเล็กน้อย ค่าความสว่างปานกลาง เป็นต้น ระบบที่ได้พัฒนานี้สามารถเป็นเครื่องต้นแบบสำหรับพัฒนาเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมสีรถยนต์ การซ่อมบำรุงอื่นๆ