วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

แบคทีเรียสายพันธุ์ P2 ซึ่งคัดแยกได้จากตัวอย่างดินที่ปนเปื้อนด้วยน้ำมันเครื่องบริเวณอู่ซ่อมรถยนต์ จังหวัดปราจีนบุรี สามารถย่อยสลายฟีแนนทรีนเพื่อใช้เป็นแหล่งคาร์บอนและแหล่งพลังงานได้ ผลการจำแนกชนิดทางอนุกรมวิธานด้วยการวิเคราะห์ลำดับเบสของจีน 16 เอสไรโบโซมัลอาร์เอ็นเอ พบว่าสายพันธุ์ P2 เป็นแบคทีเรียในสกุล Sphingomonas และให้ชื่อว่า Sphingomonas sp. สายพันธุ์ P2 สายพันธุ์ P2 สามารถย่อยสลายฟีแนนทรีนในอาหารเหลว MM ได้อย่างรวดเร็วจากปริมาณเริ่มต้น 100 มิลลิกรัมต่อลิตรลดเหลือในปริมาณที่ไม่สามารตรวจวัดได้ด้วยไฮเพอร์ฟอมานซ์ลิควิดโครมาโตกราฟี หลังเลี้ยงเชื้อเป็นเวลา 72 ชั่วโมง นอกจากนี้ Sphingomonas sp. สายพันธุ์ P2 สามารถย่อยสลายพอลิไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอนชนิดอื่นได้อีกหลายชนิดคือ แนพธาลีน อะซีแนพธิลีน อะซีแนพธีน ฟลูออรีน แอนทราซีน และ ไดเบนโซฟูแรน จากการทดสอบพบว่าสายพันธุ์ P2 ยังสามารถย่อยสลายพอลิไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอนที่มีมวลโมเลกุล คือ ฟลูออแรนธีน และไพรีนได้เมื่อมีฟีแนนทรีนรวมอยู่ในอาหารเหลว MM ด้วย จากการตรวจสอบด้วยธินแลร์โครมาโตกราฟีพบว่ามีสารมัธยันต์เกิดขึ้นหลายชนิดระหว่างการย่อยสลายฟีแนนทรีนของ Sphingomonas sp. สายพันธุ์ P2 จากการนำสารมัธยันต์มาทำให้บริสุทธิ์ขึ้นโดยซิลิกาเจลคอลัมน์โครมาโตกราฟีและไฮเพอร์ฟอมานซ์ลิควิดโครมาโตกราฟี เมื่อเปรียบเทียบกับสารมาตรฐานที่ได้จากการวิเคราะห์แมสสเปกตรัมและสเปกตรัมของโปรตอนเอ็นเอ็มอาร์สามารถพิสูจน์เอกลักษณ์สารมัธยันต์ได้หนึ่งชนิดคือ กรด 1-ไฮดรอกซี-2-แนพโธอิก จากการนำ Sphingomonas sp. สายพันธุ์ P2 มาทดสอบความสามารถในการดำรงชีวิตและย่อยสลายฟีแนนทรีนในดิน (1 มิลลิกรัมต่อดินแห้ง 1 กรัม) พบว่าสายพันธุ์ P2 สามารถดำรงชีวิตและย่อยสลายฟีแนนทรีนได้อย่างมีประสิทธิภาพในดินปลอดเชื้อ แต่ในดินไม่ปลอดเชื้อพบว่าปัจจัยทางชีวภาพในดินทำให้การอยู่รอดและประสิทธิภาพในการย่อยสลายฟีแนนทรีนของสายพันธุ์ P2 ลดลง อย่างไรก็ตามสายพันธุ์ P2 สามารถเพิ่มอัตราการย่อยสลายฟีแนนทรีนในดินไม่ปลอดเชื้อได้ 23% จากการทดลองพบว่าการที่ Sphingomonas sp. สายพันธุ์ P2 มีประสิทธิภาพในการย่อยสลายฟีแนนทรีนลดลงในดินไม่ปลอดเชื้อ อาจมีสาเหตุมาจากการที่จุลินทรีย์ท้องบางสายพันธุ์ในดินที่นำมาใช้ในทดลองนี้สามารถยับยั้งการเจริญของสายพันธุ์ P2 ได้