วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

ศึกษาและวิเคราะห์ประสิทธิภาพของกระบวนการเก็บเกี่ยวข้าวและขนส่งข้าวเปลือก ของชาวนากลุ่มตัวอย่างจากจังหวัดสุพรรณบุรีและจังหวัดบุรีรัมย์ โดยศึกษาต้นทุนและระยะเวลาในการเก็บเกี่ยวและในกระบวนการขนส่ง การศึกษาได้เปรียบเทียบการเก็บเกี่ยวด้วยแรงงานคนกับการใช้เครื่องเกี่ยวนวดข้าว และพบว่า การใช้เครื่องเกี่ยวนวดข้าวเป็นวิธีที่มีขั้นตอนในการเก็บเกี่ยวที่รวดเร็วกว่าและมีค่าใช้จ่ายต่ำกว่า หากชาวนาเปลี่ยนมาใช้เครื่องเกี่ยวนวดข้าวแทนการใช้แรงงานคนจะเป็นการช่วยประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย อีกทั้งยังช่วยลดปัญหาที่เกิดจากการขาดแคลนแรงงานคนในการเก็บเกี่ยวได้อีกทางหนึ่ง ส่วนผลการวิเคราะห์กระบวนการขนส่งสามารถสรุปได้ว่า ชาวนาที่จัดการนำข้าวไปขายเลยในทันทีที่เกี่ยวข้าวเสร็จ จะเป็นกลุ่มที่เสียค่าขนส่งน้อยที่สุด สำหรับแนวทางในการปรับปรุงกระบวนการเก็บเกี่ยวข้าวและขนส่งข้าวเปลือก ชาวนาควรนำเครื่องเกี่ยวนวดข้าวมาใช้แทนแรงงานคน และถ้าเป็นไปได้น่าจะจัดให้มีการรวมกลุ่มเพื่อลงทุนซื้อเครื่องเกี่ยวนวดข้าวมาใช้ร่วมกัน เพื่อช่วนลดค่าใช้จ่ายในการเก็บเกี่ยว ส่วนด้านการขนส่งสำหรับชาวนาที่ต้องนำข้าวเปลือกไปนวด นำไปตาก หรือนำไปเก็บ ถ้าเป็นไปได้สถานที่สำหรับนวดหรือตากข้าวควรอยู่จะใกล้ๆ กับที่เก็บข้าวเปลือก หรือขนส่งนำข้าวไปขายเลยหลังจากที่นวดหรือตากข้าวเสร็จ เพื่อเป็นการช่วยลดขั้นตอนและค่าใช้จ่ายจาการขนส่ง