วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

ศึกษาภาวะที่เหมาะสมในการผลิตเส้นใยเห็ดโคน (Termitomyces spp.) ในอาหารเลี้ยงเชื้อชนิดเหลว (liquid media) โดยใช้เห็ดโคน 2 ชนิด ได้แก่ เห็ดโคน Termitomyces striatus (Beeli) R. Heim และ Termitomyces globulus R. Heim & Gooss. – Font ที่เก็บมาจากจังหวัดราชบุรีและนครปฐมตามลำดับ หาชนิดของอาหาร 8 สูตร ได้แก่ น้ำต้ม กล้วยน้ำว้า มันสำปะหลัง ข้าวโพด ถั่วเหลือง มันฝรั่ง มะละกอ หัวไชเท้า และอาหารเลี้ยงเชื้อเห็ดที่สมบูรณ์ (mushroom complete media) ที่ผสมสารเปปโตนในอัตราส่วนต่างๆ คือ 0.0 1.0 1.5 .0 และ 2.5 กรัม/ลิตร และเลี้ยงในสภาพนิ่ง (stationary) และกึ่งนิ่ง (semi-stationary) วางแผนการทดลองแบบ 8 x 5 x 2 factorial within completely randomized design โดยทดลอง 3 ซ้ำ (replications) ผลปรากฏว่าเส้นใยเห็ดโคนชนิด T. striatus เจริญได้ดีที่สุดในอาหารสูตรน้ำต้มหัวไชเท้า ที่เติมเปปโตน 1.0 กรัม/ ลิตร ในสภาพการเพาะเลี้ยงแบบกึ่งนิ่ง โดยสามารถผลิตเส้นใยได้ 5.78 กรัม/ลิตร ส่วนเห็ดโคนชนิด T. globulus เจริญได้ดีที่สุดในอาหารสูตรน้ำต้มข้าวโพด ที่เติมเปปโตนปริมาณ 1.0 กรัม/ลิตร ในสภาพการเพาะเลี้ยงแบบนิ่ง โดยสามารถผลิตเส้นใยได้ 8.40 กรัม/ลิตร เมื่อขยายการเพาะเลี้ยงเส้นใยในภาวะที่เหมาะสมของเห็ดโคนทั้งสองชนิด ในถังหมักขนาดความจุ 5 ลิตร ปรากฏว่าได้น้ำหนักแห้งของเส้นใยที่ผลิตใกล้เคียงกัน ไม่มีผลแตกต่างกันทางสถิติ (P <= 0.05) ส่วนการวิเคราะห์องค์ประกอบของโปรตีนในเส้นใยที่ผลิต และในดอกเห็ด ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ ผลที่ได้จากการศึกษานี้ จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการเพาะเลี้ยงเห็ดโคนเชิงอุตสาหกรรมต่อไปในอนาคต