รายงานนี้นำเสนอผลที่ได้จากรหัสโครงการ “ระบบคอมพิวเตอร์ช่วยวินิจฉัยการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากโรคเบาหวาน” ผู้ป่วยโรคเบาหวาน จะมีโรคแทรกซ้อนเกิดแก่นัยน์ตาซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดตาบอด ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงจอประสาทตา (diabetic retinopathy) โดยจะพบมีหลอดเลือดโป่งพอง (microaneurysm) เลือดออกที่จอประสาทตา (retinal hemorrhage) มีไขมันในชั้นประสาทตา (hard exudate) และเมื่อโรคดำเนินต่อไปนานขึ้นจะเกิดหลอดเลือดใหม่ที่ผิดปกติที่จอประสาทตา เกิดเยื่อพังผืดดึงรั้งให้จอประสาทตาลอกและบอดได้ เนื่องด้วยการเปลี่ยนแปลงของจอประสาทตาในระยะเริ่มแรก อาจจะไม่แสดงอาการใดๆ ให้ผู้ป่วยทราบ ดังนั้นการวินิจฉัยเพื่อคัดกรองผู้ป่วยที่มีการเปลี่ยนแปลงที่จอประสาทตาจะเป็นประโยชน์ในการติดตามโรค และให้การรักษาโดยใช้แสงเลเซอร์ เพื่อจะลดการสูญเสียสมรรถภาพของสายตาตลอดจนการป้องกันตาบอด โดยงานนี้ได้พัฒนา โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่สามารถทำการวินิจฉัยภาพจอประสาทตาเปลี่ยนแปลงเนื่องมาจากโรคเบาหวานแบบอัตโนมัติ มี 3 คำตอบคือ ปกติ(Normal) ผิดปกติ(Abnormal) และ ไม่สามารถวิเคราะห์ได้ (Unknown) เพื่อลดภาระของแพทย์ ลดการรอคอยของผู้ป่วย โดยมีเทคนิคในการหาอยู่ 4 ขั้นตอนคือ ขั้นที่1 การทำภาพให้ชัดเจนขึ้นด้วยเทคนิคที่ชื่อว่า Local Contrast Enhancement ขั้นที่2 หาส่วนประกอบที่สำคัญของจอประสาทตาคือ ออฟติกดิกส์ และเส้นเลือด ขั้นที่3 หาความผิดปกติที่เกิดจากโรคเบาหวาน คือ มีหลอดเลือดโป่งพอง เลือดออกที่จอประสาทตา ไขมันในชั้นประสาทตา ขั้นที่ 4 นำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์ผลที่ได้พร้อมกับให้คำตอบอย่างอัตโนมัติ โดยระยะที่ 1 วัดผลโดยผู้พัฒนาโปรแกรม ผลที่ได้จากการทดลองกับผู้ป่วยเบาหวาน จากการเก็บข้อมูลภาพจอประสาทตาที่เป็นเบาหวานขึ้นจอประสาทตาจำนวน 339 ภาพ มีความถูกต้อง 80.531% และทดลองกับภาพจอประสาทตาปกติจำนวน 622 ภาพ มีความถูกต้อง 79.421% ระยะที่สอง นำโปรแกรมมาทดสอบความไว (sensitivity) และความจำเพาะ (specificity) ในการวินิจฉัยโรค โดยผู้ทดสอบในระยะที่สองเป็นจักษุแพทย์ โดยทดสอบกับผู้ป่วยเบาหวานที่มีจอประสาทตาปกติ 221 ตา และจอประสาทตาที่เปลี่ยนแปลงจากโรคเบาหวาน 115 ตา ผลการทดสอบพบว่าโปรแกรมที่สร้างมีความไวในการวินิจฉัยโรค 74.8 % และมีความจำเพาะในการแยกจอประสาทตาปกติ ร้อยละ 82.7 ซึ่งจากการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์มีประโยชน์ในการช่วยคัดกรองผู้ป่วยที่มีจอประสาทตาเปลี่ยนแปลงจากเบาหวาน (ภาพถ่ายจอประสาทตา ถ่ายโดยกล้องถ่ายภาพจอประสาทตาแบบหยอดยาขยายม่านตา)