การเพาะและขยายพันธุ์นกขุนทองไทยในกรงเลี้ยงเป็นวิถีทางหนึ่งที่จะอนุรักษ์ สัตว์ป่าชนิดนี้ไว้ เพราะเป็นนกที่ได้รับความนิยมนำมาเลี้ยงเป็นอย่างมาก โดยการจับลูกนกขุนทองจากป่าจึงทำให้ประชากรนกขุนทองในธรรมชาติลดลง จากการศึกษาข้อมูลพื้นฐานของโครงการตอนที่ 1 สรุปได้ว่า ทางด้านวิทยาศาสตร์ สามารถบ่งบอกเพศนกขุนทอง 2 วิธี คือ การวัดระดับฮอร์โมนเพศ โดยระดับฮอร์โมน Testosterone ในเพศผู้สูงกว่าในเพศเมีย และ Estradiol ใน เพศเมียสูงกว่าในเพศผู้โดยเฉพาะในช่วงฤดูสืบพันธุ์ (มกราคม - กรกฎาคม) และโดยวิธีตรวจโครโมโซมเพศจากปลายขน ในเพศเมียมีโครโมโซมเพศต่างกัน (ZW) แต่ในเพศผู้มีโครโมโซมเพศเหมือนกัน (ZZ) และจากการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเพศและโกนาโด โทรพิน ตลอดปีเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการเพาะเลี้ยงนกขุนทองพบว่าในช่วงฤดูสืบพันธุ์ ระดับฮอร์โมน Testosterone , Estradiol , Progesterone , FSH , LH และ Prolactin สูงกว่าในช่วงนอกฤดูสืบพันธุ์ ที่เห็นเด่นชัดคือฮอร์โมน Testosterone และ FSH ในพ่อพันธุ์ในช่วงฤดูสืบพันธุ์สูงกว่าเพศผู้ที่อยู่รวมกันเป็นฝูง และฮอร์โมน LH ในพ่อพันธุ์แม่พันธุ์สูงกว่านกเพศผู้และเพศเมียที่อยู่รวมกันในฝูงตลอดปี จากผลการศึกษานี้จึงเป็นข้อมูลพื้นฐานที่จะนำไปใช้ในโครงการ การเพาะและขยายพันธุ์นกขุนทองไทยในกรงเลี้ยง ตอนที่ 2 ต่อไป ซึ่งมีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาหาวิธีที่ ลงทุนน้อยที่สุด สะดวก เกษตรกรนำไปใช้ได้และให้ผลผลิตลูกนกขุนทองที่มีชีวิตรอดสูง