การกำจัดลุ่มยีนที่อาจก่อให้เกิดโรคท้องร่วงในแบคทีเรีย Baclllus cereus cx5 เพื่อใช้เป็นแบคทีรียเจ้าบ้านในการสร้างโปรตีนฆ่าลูกน้ำยุง แบคทีเรีย Bacilllus cereus cx5 เป็นแบคทีเรียสายพันธุท้องถิ่นในประเทศไทยที่แยกได้จากกระเพาะลูกยุงที่เก็บ จากแหล่งน้ำธรรมชาติ แบคทีเรียนี้มีคุณสมบัติพิเศษคือมีความเด่นในเชิงปริมาณสูงที่พบในกระเพาะ ยุงและสามารถเจริญเติบโตในกระเพาะลูกน้ำยุง จึงทำให้แบคทีเรีย Bc.cx5 มีความเด่นที่จะนำมาใชเป็นแบคทีเรียเจ้าบ้านในการสร้างโปรตีนฆ่าลูกน้ำยุง เพื่อให้ได้แบคทีเรียสายพันธุ์ท้องถิ่นที่ฆ่าลูกน้ำยุงได้ แบคทีเรีย Bc. เป็นแบคทีเรียที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดอย่างมากกับแบคทีเรีย Bacillus thuringiensis ที่นิยมใช้กำจัดแมลงทางการเกษตรและกำจัดยุงในเชิงพาณิชย์จนามารถกล่าวได้ว่า เป็นสายพันธุ์เดียวกัน โดยการจำแนกแบคทีเรียทั้ง 2 ชนิดออกจากกันนั้น ใช้เพียงคุณสมบัติการผลิตผลึกโปรตีนฆ่าแมลงซึ่งเป็นโปรตีนที่สร้างมาจากยีนบ นพลาสมิดในแบคทีเรีย Bt. เท่านั้น ดังนั้นถ้าแบคทีเรีย Bt. สูญหายพลาสมิดผลิตผลึกโปรตีนฆ่าแมลงไป แบคทีเรียนั้นจะถูกจำแนกเป็นแบคทีเรีย Bc.ได้ แต่อย่างไรก็ตามแบคทีเรีย Bc. ถูกจัดอยู่ในจำพวกแบคทีเรียที่อาจสร้างโปรตีนก่อให้เกิดโรคท้องร่วงในคนได้ ซึ่งในปัจจุบันมีรายงานการสำรวจและพบยีนที่อาจก่อให้เกิดโรคท้องร่วงใน แบคทีเรีย Bc. และ Bt. ทำให้เกิดการทบทวนถึงความปลอดภัยและระมัดระวังในการใช้แบคทีเรีย Bt.กำจัดแมลงมากขึ้นดังนั้นการศึกษาเกี่ยวกับโปรตีนโรคท้องร่วงในแบคทีเรีย Bc.และ Bt. จึงมีความจำเป็นเพื่อที่จะได้เข้าใจถึงความสามารถในการก่อให้เกิดโรคของ แบคทีเรียและสามารถใช้แบคทีเรียได้อย่าปลอดภัย ในโครงการที่แล้วได้มีการสำรวจหายีนสร้างโปรตีนโรคท้องร่วงของแบคทีเรีย Bc. และ Bti.< Bacillus thuringiensis subsp. Israelensis>พบว่าแบคทีเรียสายพันธุ์ท้องถิ่น Bc. และ Bti. 402-72 สายพันธุ์ที่สร้างผลึกโปรตีนฆ่าลูกน้ำยุง มียีนโรคท้องร่วง 3 ชนิด ประกอบด้วยยีนเดี่ยว 1 ชนิด (entFM) และยีนชนิดกลุ่มยีน 2 ชนิด คือ กลุ่มยีนที่ทำให้เซลล์เม็ดเลือดแดงแตก ( hemolytic enterotoxin genes) และกลุ่มยีนที่ไม่ทำให้เซลล์เม็ดเลือดแดงแตก (Non-hemolytic enterotoxin genes) ยีนเดี่ยวที่พบถูกนำมาศึกษาและวิเคราะห์ถึงลำดับเบสของยีน พบความคล้ายคลึงกันอย่างมากในแบคทีเรีย Bc. และ Bti. 402-72 เมื่อทำการเปลี่ยนแปลงยีนเดี่ยวของแบคทีเรีย Bc. Cx5 ให้ไม่สามารถทำงานได้ แล้วติดตามความสามารถในการทำลายเซลล์ไตของไตของลิงแอฟริกัน (Vero cell/African kidney monkey cell) และเซลล์เม็ดเลือดแดงของคนและแกะซึ่งเป็นคุณสมบัติหนึ่งที่ใช้ในการศึกษาถึง ความสามารถนการทำให้เกิดโรคท้องร่วง แบคทีเรียที่ถูกเปลี่ยนแปลงนี้มีความสามารถในการทำลาย Vero cell และเม็ดเลือดแดงลดลง ดังนั้นในโครงการนี้จึงต้องการศึกษาถึงผลของการทำลายกลุ่มยีนอีก 2 ชนิด โดยจะทำการแทรกยีนสร้างโปรตีนต้านยาปฏิชีวนะเข้าไปแทนที่ยีนส่วนกลางของ กลุ่มยีนสร้างโปรตีนโรคท้องร่วง ยีนที่เปลี่ยนแปลงไปนี้จะถูกตัดต่อเข้ากับพลาสมิดพาหะที่มีความไวต่อ อุณหภูมิ จากนั้นพลาสมิดลูกผสมก็จะถูกนำใส่ในเซลล์แบคทีเรีย Bc. Cx5 โดยใช่เทคนิค homologous recombination แบคทีเรียก็จะมียีนสร้างโปรตีนโรคท้องร่วงเปลี่ยนแปลงไป แบคทีเรียที่ได้นี้จะถูกนำมาศึกษาความสามารถในการทำลายเซลล์ต่างๆต่อไป คำสำคัญ : แบคทีเรีย Bacillus cereus, Bacillus thuringiensis, โปรตีนโรคท้องร่วง แบคทีเรียฆ่าลูกน้ำยุง