“คนข้ามชาติ” ในการศึกษานี้ผู้เขียนใช้ฐานในการนำเสนอที่ครอบคลุมกว้างขวางมาก คือ หมายถึงใครก็ได้ที่เดินทางข้ามพรมแดนจากประเทศหนึ่งสู่อีกประเทศหนึ่ง และยังรวมถึงคนไรสัญชาติซึ่งขาดสิทธิในการดำรงชีวิตเกือบทุกด้าน เพราะไม่ได้รับการยอมรับในฐานะพลเมืองในดินแดนที่ตนเองอยู่อาศัย คนข้ามชาติในความหมายนี้จึงเป็นที่รวมของผู้คนจากหลายเผ่าหลายชาติพันธุ์ ต่างภาษา ต่างวัฒนธรรม บ้างเข้ามาด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ บ้างเข้ามาด้วยเหตุผลทางการเมือง เข้ามาเพื่อทำงาน มาตั้งครอบครัว และอื่น ๆ ที่อาจรวมถึงการเข้ามาเพื่อแสวงประโยชน์ในทางมิชอบด้วย แน่นอนว่ารัฐเจ้าของดินแดนย่อมมีสิทธิที่จะตั้งเงื่อนไขหรือจำกัดสิทธิบางอย่างเพื่อความมั่นคงของประเทศ แต่ในหลาย ๆ กรณีคนข้ามชาติเหล่านี้ก็ไม่ได้เดินทางเข้าประเทศตามสิทธิและเงื่อนไขที่รัฐเจ้าของดินแดนกำหนดเสมอไป และนี่เองที่เป็นปฐมบทของความซับซ้อน และความสับสนที่นำไปสู่การศึกษาเรื่องนี้ การย้ายถิ่นข้ามชาติมิใช่ปรากฎการณ์ใหม่ เพียงแต่ในสถานการณ์ที่โลกกำลังไร้พรมแดนมากขึ้นทุกที เช่นนี้ รัฐจำเป็นต้องมีฐานข้อมูลที่ถูกต้องเพื่อช่วยทำให้เราเข้าใจการเปลี่ยนแปลง การเลื่อนไหลของประชากร และคาดการณ์สิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตได้ รวมทั้งมีท่าทีที่เหมาะสม รายงานฉบับนี้แบ่งออกเป็น 4 บท ในบทแรก จะเริ่มต้นด้วยการอภิปรายแนวความคิดของการย้ายถิ่นข้ามชาติ เพื่อนำเสนอถึงความหมายของคำว่า “คนข้ามชาติ” ในบทที่สองจะเป็นการอภิปรายถึงสถานการณ์คนข้ามชาติในประเทศไทยและการจำแนกแจกแจงประเภทของคนข้ามชาติแต่ละกลุ่มในประเทศไทย ในบทที่สามจะทำการวิเคราะห์ภาพรวมของคนต่างชาติที่เดินทางเข้า-ออกประเทศไทย โดยพยายามจับภาพการเคลื่อนย้ายเข้า-ออกที่ผิดสังเกตของคนบางประเทศ ที่อาจมีความสัมพันธ์กับเครือข่ายการค้าแรงงาน และคนจากบางประเทศที่เข้าเมือง และคงค้างแอบแฝงอยู่ในประเทศเป็นจำนวนมากเพื่อทำงาน และในบทสุดท้ายจะเป็นการคาดประมาณแรงงานที่ลักลอบเข้าเมืองและมาทำงาน ซึ่งปัจจุบันคือกลุ่มแรงงานข้ามชาติที่มีมากที่สุดและมีปัญหามากที่สุดในขณะนี้