ตั้งแต่การประกาศให้ปี 2530 เป็นปีแห่งการท่องเที่ยวไทย และได้บรรจุการท่องเที่ยวเป็นยุทธวิธี สำคัญในการพัฒนาประเทศ ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 6 และ 7 เป็นต้นมา รายได้ จากการท่องเที่ยวของประเทศไทยได้เพิ่มสูงขึ้นเป็นอย่างมาก จนกลายเป็นรายได้สำคัญของประเทศไทย มาโดยตลอด อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของการพัฒนาประเทศด้วยการท่องเที่ยวของประเทศไทย ได้ก่อให้ เกิดลักษณะแห่งความไม่ยั่งยืนในการพัฒนาอย่างน้อยสี่ประการ คือ การพึ่งพาการนำเข้าสินค้าจากต่าง ประเทศเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว(ความไม่ยั่งยืนด้านเศรษฐกิจ) การกระจายรายได้ที่ไม่เป็นธรรม (ความไม่ ยั่งยืนทางสังคม) การทำลายสิ่งแวดล้อมและแย่งชิงทรัพยากรจากภาคอื่น ๆ ของสังคม (ความไม่ยั่งยืน ด้านสิ่งแวดล้อม) และการเลียนแบบพฤติกรรมบริโภคและการรับวัฒนธรรมแต่เพียงอย่างเดียว (ความไม่ ยั่งยืนด้านวัฒนธรรม) เราอาจกล่าวได้ว่า ลักษณะแห่งความไม่ยั่งยืนเหล่านี้มีรากฐานมาจากกระบวน ทัศน์ในการพัฒนาทิ่ผิดพลาด ลักษณะแห่งความไม่ยั่งยืนนี้ได้ก่อให้เกิดปัญหาต่าง ๆ ในสังคมไทยหลาย ประการและทำให้เกิดคำถามว่า เราจะสามารถใช้การท่องเที่ยวเป็นกลจักรในการพัฒนาไปได้อีกนานเท่าไร ปัญหาที่เกิดขึ้นนี้ ได้ผลักกดันให้มีการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ในการพัฒนาไปสู่กระบวนทัศน์ใหม่ที่ มีความยั่งยืนมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม ความพยายามในการเปลี่ยนไปสู่กระบวนทัศน์ใหม่นี้ยังเต็มไปด้วย อุปสรรคต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น การขาดทิศทางที่แน่ชัดในภาครัฐ ความไม่มั่นใจในผลตอบแทนทางการตลาด ในการจัดการท่องเที่ยวตามกระบวนทัศน์ใหม่ของภาคเอกชน และความไม่เข้าใจของฝ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ในสังคม การวิจัยเรื่อง “นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นกับโอกาสในการยกระดับคุณภาพการท่องเที่ยวไทย” นี้ เกิดขึ้นจากความเชื่อในการวิจัยที่ว่า นักท่องเที่ยวญี่ปุ่นมีบทบาทเป็นอย่างสูงในการกำหนดทิศทางการท่อง เที่ยวไทย เนื่องจากเป็นลูกค้ารายใหญ่ ที่มีการใช้จ่ายทางเศรษฐกิจสูงที่สุด การยกระดับคุณภาพการท่อง เที่ยวของประเทศไทยให้พ้นจากลักษณะความไม่ยั่งนืนในปัจจุบัน จึงสามารถทำได้โดยการส่งเสริมนักท่อง เที่ยวชาวญี่ปุ่นกลุ่มที่มีพฤติกรรมในการเที่ยวซึ่งไม่สร้างปัญหา และการจัดเตรียมรูปแบบของการท่องเที่ยว ที่มีคุณภาพไว้รองรับนักท่องเที่ยวเหล่านั้น จากความเชื่อนี้ คณะผู้วิจัยได้เริ่มการวิจัยเพื่อตอบคำถามสาม หลักคำถามที่ว่า นักท่องเที่ยวญี่ปุ่นมีภูมิหลังในด้านต่าง ๆ อย่างไร? ใครคือนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นที่จะเติบ โตในอนาคต และนักท่องเที่ยวเหล่านั้นมีพฤติกรรมอย่างไร? และเราควรเตรียมการท่องเที่ยวเพื่อรองรับนัก ท่องเที่ยวที่กำลังจะเติบโตเหล่านี้อย่างไร จึงจะสามารถทำให้การท่องเที่ยวของไทยให้มีความยั่งยืนมากขึ้น? ในส่วนการศึกษาภูมิหลังในการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่น คณะผู้วิจัยได้วิเคราะห์ถึง ประวัติความเป็นมาของการท่องเที่ยวของชาวญี่ปุ่น โดยเฉพาะการท่องเที่ยวต่างประเทศ ซึ่งจะช่วยให้เข้า ใจถึงพัฒนาการในการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นในภาพรวม การศึกษาถึงพฤติกรรมการใช้เวลาว่าง ทั้งในภาพรวมและการใช้เวลาว่างในการเล่นกีฬา การทำงานอดิเรก และการเข้าร่วมในกิจกรรมบันเทิง ซึ่ง จะเป็นพื้นฐานในการพัฒนาการท่องเที่ยวแบบมีความสนใจพิเศษบางรูปแบบที่เกี่ยวข้องกับการใช้เวลาว่าง เป็นการทำงานอดิเรก การเล่นกีฬา หรือกิจกรรมบันเทิงเหล่านั้น ตลอดจนการวิเคราะห์ปัจจัยทางเศรษฐกิจ และสังคมที่มีผลต่อการท่องเที่ยวต่างประเทศของนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่น 7 ปัจจัย ได้แก่ ระดับรายได้ อัตรา การแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและโครงสร้างประชากร การเปลี่ยนแปลง ค่านิยมในการใช้ชีวิต การปรับตัวสู่ความเป็นสากล นวัตกรรมของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว และนโยบาย ส่งเสริมการท่องเที่ยวของรัฐบาลญี่ปุ่น ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงของการท่อง เที่ยวต่างประเทศของนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นในอนาคต ใสส่วนการศึกษาพฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นกลุ่มต่าง ๆ ที่มีศักยภาใน การเติบโตสูง คณะผู้วิจัยได้วิเคราะห์แนวโน้มการท่องเที่ยวโดยรวมของนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นระบุกลุ่มนัก ท่องเที่ยวที่มีศักยภาพในการเติบโตสูง 4 กลุ่มคือ นักท่องเที่ยวกลุ่มผู้สูงอายุ นักท่องเที่ยวกลุ่มครอบครัว นัก ท่องเที่ยวกลุ่มสาวออฟฟิต และกลุ่มนักเรียนที่ไปทัศนศึกษาตามหลักสูตร ในการวิจัยถึงนักท่องเที่ยวแต่ละ กลุ่ม คณะผู้วิจัยได้วิเคราะห์ถึงพฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวแต่ละกลุ่มโดยละเอียด จากภูมิหลัง ทางสังคม ภูมิหลังทางครอบครัว ภูมิหลังทางเศรษฐกิจ และภูมิหลังทางจิตวิทยา ตลอดจนศึกษาถึงรูปแบบ ของการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวแต่ละกลุ่ม ทั้งการท่องเที่ยวในประเทศและการท่องเที่ยวต่างประเทศ เพื่อ รองรับนักท่องเที่ยวแต่ละกลุ่ม โดยมุ่งหวังที่จะพัฒนานักท่องเที่ยวเหล่านั้นให้เป็นนักท่องเที่ยวแบบ รีพีดเตอร์ (repeater) ที่มีความรู้สึกผูกพันกับประเทศไทย และมีส่วนช่วยทำให้การท่องเที่ยวของประเทศไทยเป็นการ ท่องเที่ยวที่มีการยั่งยืนยิ่งขึ้น ในด้านการเสนอรูปแบบการท่องเที่ยวเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นที่กำลังเติบโตดังกล่าว คณะ ผู้วิจัยได้ศึกษาการท่องเที่ยวแบบมีความสนใจพิเศษ (special interest tourism) ที่นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นให้ ความสนใจและมีศักยภาพในการพัฒนาในประเทศไทย 5 รูปแบบหลักคือ การท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ (ecotourism) การท่องเที่ยวเพื่อการศึกษา (educational tourism) การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพพลานามัย (health and sport tourism) การท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรม (cultural tourism) และการท่องเที่ยวเพื่อสัมผัส ชาติพันธุ์และชีวิตวัฒนธรรมพื้นถิ่น (ethnic tourism) โดยวิเคราะห์ถึงภูมิหลังและประวัติความเป็นมาของการ ท่องเที่ยว ลักษณะเฉพาะ และแรงจูงใจของชาวญี่ปุ่นต่อการท่องเที่ยวในแต่ละรูปแบบ คณะผู้วิจัยยังได้วิ เคราะห์ถึงรูปแบบการท่องเที่ยวแบบมีความสนใจพิเศษ ที่ได้รับคามนิยมจากนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นทั้งในและ ต่างประเทศ เพื่อนำเสนอตัวอย่างการท่องเที่ยวที่น่าจะเป็นไปได้ในประเทศไทย พร้อมทั้งจุดขายและการเตรียม การในการท่องเที่ยว ตลอดจน วิเคราะห์ถึงปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นจากการจัดการท่องเที่ยวในแต่ละแบบ และ แนวทางทั่วไปในการป้องกันแก้ไขปัญหาเหล่านั้น องค์ความรู้เกี่ยวกับนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่น จากการวิจัยครั้งนี้จึงน่าจะมีส่วนช่วยในการกำหนด นโยบายในภาครัฐ การชี้ให้เห็นตลาดที่ชัดเจนขึ้น ซึ่งจะช่วยในการวางแผนทางธุรกิจของเอกชน และการสร้าง ความเข้าใจแก่ฝ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในสังคม ทั้งนี้เพื่อให้การท่องเที่ยวไทยสามารถปรับเปลี่ยนไปสู่กระบวน ทัศน์ใหม่ ที่มีลักษณะยั่งยืนมากขึ้น