วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรสามารถนำมาพัฒนาให้มีความสามารถในการแลกเปลี่ยน ไอออนเพิ่มมากขึ้น เพื่อใช้ในกระบวนการกำจัดสีจากน้ำเสียได้โดยการปรับสภาพด้วยสารเคมี งานวิจัยนี้เลือกใช้ซังข้าวโพด เปลือกถั่วเหลือง และก้านทานตะวัน ในการศึกษาประสิทธิภาพการกำจัดสีของสารเซลลูโลสแลกเปลี่ยนไอออน ชนิดควอเทอร์ไนซ์ครอสส์ลิงค์เซลลูโลส ทดลองแบบคอลัมน์โดยใช้สีรีแอกทีฟ รีมาโซล แบล็ค บี (Remazol Black B) รีมาโซล บริลเลียนท์ เรด 3บีเอส (Remazol Brilliant Red 3BS) รีมาโซล บริลเลียนท์ บลู อาร์ (Remazol Brilliant Blue R) และสีไดเรกท์ เบสท์ ไดเรกท์ แบล็ค บี (Best Direct Black B) ไซเรียส รูไบน์ เคแซทบีแอล (Sirius Rubine KZBL) ไซเรียส บลู เคซีเอฟเอ็น (Sirius Blue KCFN) ที่มีความเข้มข้น 100 มิลลิกรัมต่อลิตร และมีอัตราการไหลของสารละลายสี 10 มิลลิลิตรต่อนาที จากการทดลองพบว่า ควอเทอร์ไนซ์ครอสส์ลิงค์เซลลูโลสมีประสิทธิภาพในการกำจัดสีรีแอกทีฟได้ดี กว่าสีไดเรกท์ โดยเมื่อพิจารณาที่ประสิทธิภาพในการกำจัดสีเท่ากับ 90% แล้วควอเทอร์ไนซ์ครอสส์ลิงค์เซลลูโลสที่เตรียมจากซังข้าวโพด เปลือกถั่วเหลืองและก้านทานตะวัน มีความสามารถรองรับสีเฉลี่ย 241.39, 217.42 และ 266.02 มิลลิกรัมสีต่อกรัมวัสดุ (เฉลี่ยทุกวัสดุเท่ากับ 243.36 มิลลิกรัมสีต่อกรัมวัสดุ) สำหรับสีรีแอกทีฟ และ 63.37 153.73 และ 37.81 มิลลิกรัมสีต่อกรัมวัสดุสำหรับสีไดเรกท์ (เฉลี่ยทุกวัสดุเท่ากับ 84.95 มิลลิกรัมสีต่อกรัมวัสดุ) มีการถูกชะล้างได้หลังการกำจัดสีคิดเป็นความเข้มข้นสีเฉลี่ย 6.93, 5.90 และ 1.33 มิลลิกรัมต่อลิตร (17.59, 16.04 และ 3.83 SU) ตามลำดับ โดยค่าความสามารถรองรับสีสูงที่สุดคือ 314.57 มิลลิกรัมสีต่อกรัมวัสดุในการกำจัดสีรีมาโซล บริลเลียนท์ บลู อาร์ ด้วยควอเทอร์ไนซ์ครอสส์ลิงค์เซลลูโลสที่เตรียมจากก้านทานตะวัน