วิทยานิพนธ์ (มน.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

ศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมและประเพณีชาวมอญ และปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง และการธำรงรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชาวบ้าน ในหมู่บ้านเจดีย์ทอง ต.คลองควาย อ.สามโคก จ.ปทุมธานี ระเบียบวิธีการศึกษาได้ใช้ เทคนิควิธีทางมานุษยวิทยาเป็นสำคัญในการเก็บข้อมูล เช่น การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลหลัก การสัมภาษณ์ด้วยแบบสอบถาม การรวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้อง ฯลฯ เพื่อนำมาประมวลผลและวิเคราะห์ตามแนวคิดที่ใช้ในการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า ชาวมอญในหมู่บ้านเจดีย์ทองนั้น ได้มีการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมมาสู่สังคมไทยอย่างต่อเนื่อง โดยการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมนั้นเกิดจากปัจจัยหลาย ๆ อย่าง ไม่ว่าจะเป็นการปฏิรูปทางการศึกษา เนื่องจากได้ทำให้มีการใช้ภาษามอญลดลง หรือการพัฒนาประเทศไปสู่ความทันสมัย ซึ่งทำให้แบบแผนการดำรงชีวิตของคนในชุมชนเปลี่ยนแปลงไป ก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่ง อย่างไรก็ตาม ประเพณีทางด้านศาสนานั้นมีการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก เนื่องจากในหมู่บ้านนี้มีเจดีย์ที่สำคัญ ที่เป็นที่เคารพสักการะของชาวมอญในหมู่บ้าน และชาวมอญในละแวกใกล้เคียง ประกอบกับการมีผู้นำชุมชนที่เคร่งครัดในด้านการศาสนา