วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ณ จุดเวลาหนึ่ง มีวัตถุประสงค์เพื่อหาอัตราอุบัติการณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในการประสบ อุบัติเหตุในอดีตและ 1 ปีที่ผ่านมาของผู้ประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งกุลาดำแบบพัฒนา อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสำรวจ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์ ระหว่างเดือนมกราคม-มีนาคม 2547 จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 439 คน ซึ่งได้รับการสุ่มเลือกแบบแบ่งชั้นภูมิจากประชากรเป้าหมาย ผลจากการศึกษาพบว่า อัตราอุบัติการณ์ของการประสบอุบัติเหตุในเกษตรกรเลี้ยงกุ้งกุลาดำในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา เท่ากับ 25.06 คน/100คน/ปี และ 33.71 ครั้ง/100คน/ปี ขณะที่อุบัติการณ์ของการประสบอุบัติเหตุในอดีตพบน้อยกว่า 10 คน/100คน/ปี โดยในปี พ.ศ. 2546 อุบัติเหตุส่วนใหญ่เกิดขึ้นช่วงเวลา 7.00-12.00 นาฬิกา ในคันบ่อและบริเวณที่มีพื้นลื่น ความถี่ของอุบัติเหตุสูงในเพศชาย อายุ 15-24 ปี น้ำหนักตัวมากกว่า 75 กิโลกรัมขึ้นไป ส่วนสูง 165-174 เซนติเมตร ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการประสบอุบัติเหตุที่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) คือ ปัจจัยบุคคล ได้แก่ เพศชาย โสด น้ำหนักตัวมากกว่า 75 กิโลกรัมขึ้นไป ส่วนสูงมากกว่า 165 เซนติเมตรขึ้นไป การใช้ยาเป็นประจำ และการดื่มสุรา ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมในการทำงาน ได้แก่ สถานที่ทำงานที่อากาศร้อนอบอ้าว มีฝุ่นละออง พื้นบริเวณที่ทำงานลื่น การดันหรือยกของ และการก้มหลังหรือศีรษะซ้ำๆ ส่วนปัจจัยด้านทัศนคติความปลอดภัย และด้านการบริหารจัดการไม่มีความสัมพันธ์กับการประสบอุบัติเหตุในการศึกษา วิจัยครั้งนี้ จากการศึกษานี้พบว่า ผู้ประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งกุลาดำแบบพัฒนา มีความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุสูง โดยเกี่ยวข้องกับปัจจัยบุคคล และปัจจัยสิ่งแวดล้อมในการทำงานทั้งด้านสภาพแวดล้อมการทำงาน ลักษณะงาน การยศาสตร์ ซึ่งปัจจัยเหล่านี้มีส่วนสำคัญในการป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ