วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

ศึกษาผลของโปรแกรมควบคุมคราบจุลินทรีย์ในนักเรียนวัยรุ่นต่อการลดคราบจุลินทรีย์ ลดสภาวะเหงือกอักเสบ และลดการเกิดหินน้ำลาย สุ่มตัวอย่างจากนักเรียนชั้นมัธยมปีที่ 1 โรงเรียนวัดราชาธิวาสเป็นสองกลุ่ม กลุ่มทดลองจำนวน 38 คน และกลุ่มควบคุมจำนวน 37 คน ค่าเฉลี่ยของอายุนักเรียนทั้งสองกลุ่ม 13 ปี นักเรียนในกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมควบคุมคราบจุลินทรีย์และติดตามผลตลอดสามสัปดาห์อย่างต่อเนื่องได้รับการสอนสุขศึกษาแบบ Conciousness - raising type สร้างให้นักเรียนเกิดความตระหนักในการมีอนามัยในช่องปากสะอาดและต้องการปรับปรุงสภาวะปริทันต์ของตนเอง ได้รับความรู้เรื่องโรคปริทันต์และวิธีการดูแลอนามัยช่องปาก ย้อมสีฟันและใช้เครื่องมือขูด ยืนยันว่าเป็นคราบ จุลินทรีย์ด้วยตนเองฝึกทักษะการแปรงฟันและการใช้เส้นใยขัดซอกฟันโดยเน้นตำแหน่งที่เสี่ยงต่อการเป็นโรค สนับสนุนอุปกรณ์การดูแลอนามัยในช่องปาก สร้างแรงจูงใจเชิงบวก ใช้อิทธิพล กลุ่มให้ข้อมูลย้อนกลับและแข่งขันเพื่อกระตุ้นกิจกรรมการดูแลอนามัยช่องปากด้วยตนเองตลอดระยะเวลาที่ทำการศึกษา ในกลุ่มควบคุมได้รับเฉพาะความรู้เกี่ยวกับโรคปริทันต์และการดูแลอนามัยในช่องปาก เวลาที่ใช้ในการศึกษาเก้าสัปดาห์ ทั้งสองกลุ่มได้รับการตรวจดัชนีคราบจุลินทรีย์ หินน้ำลายของ Green และ Vermillion และ สภาวะเหงือกอักเสบของ Muhlemann และ Son ก่อนและสิ้นสุดการศึกษา ผลการวิจัยพบว่ามีการลดลงของค่าเฉลี่ยความแตกต่างของคราบ จุลินทรีย์และสภาวะเหงือกอักเสบในกลุ่มทดลองแตกต่างกับกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (lapha = 0.05) แต่ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของค่าเฉลี่ยหินน้ำลายทั้งสองกลุ่ม สรุปได้ว่าโปรแกรมควบคุมคราบจุลินทรีย์ด้วยตนเองนี้มีประสิทธิผลในการลดคราบจุลินทรีย์และสภาวะเหงือกอักเสบแต่ไม่มีผลต่อหินน้ำลายในกลุ่มวัยรุ่น