จจุบันนี้ปริมาณผู้เสียชีวิตจากการป่วยเป็นมะเร็งสูงขึ้นทุกปี การรักษาด้วยยาเคมี บำบัด เป็นทางเลือกหนึ่ง แต่เนื่องจากปญั หาการดื้อยาของเซลล์มะเร็งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อ ประสิทธิภาพการรักษามะเร็งด้วยวิธีนี้ งานวิจัยครัง้นี้จึงมุ่งเน้นที่จะเข้าใจถึงกลไกการดื้อยาของ เซลล์มะเร็ง ในการทดลองครัง้นี้ได้ทำการพัฒนาเซลล์มะเร็งปอดดื้อยา (A549RT-eto) โดยการ เลี้ยงเซลล์มะเร็งปอด (A549) ในอาหารที่มียา etoposide ในปริมาณต่ำๆ และ ค่อยๆเพิ่มปริมา ยาขึ้นจนถึง 1.5 ไมโครโมลาร์ หลังจากนั้น นำเซลล์มะเร็งปอดดื้อยา และเซลล์มะเร็งปอด ไปหา ค่า IC50 ต่อยา etoposide doxorubicin taxol และ cisplatin พบว่า เซลล์มะเร็งปอดดื้อยามี ความสามารถต้านทานยาฆ่ามะเร็ง etoposide และ doxorubiciin ได้มากกว่าเซลล์มะเร็งปอด ถึง 28 และ 5 เท่า ตามลำดับ เพื่อที่จะศึกษาถึงกลไกการดื้อยาของเซลล์มะเร็งในระดับอาร์เอ็น เอ การทดลองต่อไปจึงได้ทำการสกัดอาร์เอ็นเอของทัง้สองเซลล์ และเปรียบเทียบการแสดงออก ของยีนที่เกี่ยวข้องกับการดื้อยาของเซลล์มะเร็ง พบว่า เซลล์มะเร็งปอดดื้อยามีการแสดงออก ของ ยีน mdr1 สูงกว่าเซลล์มะเร็งปอด ในขณะที่ทั้งสองเซลล์มีการแสดงออกของยีนอื่นๆ ใกล้เคียงกัน การศึกษาระดับโปรตีน ยีน mdr1 encodeได้พีไกลโคโปรตีน การทดลองขัน้ ต่อไป จึงได้ทำการศึกษาการแสดงออกระดับโปรตีนของพีไกลโคโปรตีนในทั้งสองเซลล์ พบว่ามีการ แสดงออกของโปรตีนพีไกลโคโปรตีนสูงในเซลล์มะเร็งปอดดื้อยา ซึ่งสอดคล้องการการศึกษา การทำงานของพีไกลโคโปรตีนด้วยวิธีโฟลไซโตเมทรี เซลล์มะเร็งปอดดื้อยา สามารถขับยาออก จากเซลล์ได้มากกว่า เซลล์มะเร็งปอด การทดลองครัง้นี้จึงสรุปได้ว่า การดื้อยาของเซลล์มะเร็ง ปอดดื้อยาเกิดจากการแสดงออกของยีน mdr1 ซึ่งแสดงออกเป็นพีไกลโคโปรตีน และมีหน้าที่ ขับยาออกจากเซลล์ The development of drug resistance is one of the major obstacles to effective cancer chemotherapy. In order to understand the mechanism of drug resistance, a resistant lung cancer cell line A549RT-eto were established by continuous exposure of A549 cell line to increasing concentrations of etoposide. This A549RT-eto cell line was approximately 28-fold more resistant to etoposide when compared to parental A549 cell line. Moreover, A549RT-eto resistant cells were cross resistant to doxorubicin but not to taxol and cisplatin. To investigate the drug resistance mechanism, the expression levels of drug resistance-related genes were determined using real-time PCR. Of all the genes investigated, only mdr1 transcript levels were drastically increased in A549RT-eto cells compared to the parental cells. Since the mdr1 gene encodes for P-glycoprotein (P-gp), a membrane protein involved in drug efflux pumps, the expression of P-gp and its transport activity were studied. Western blot analysis showed higher P-gp expression in the resistant cells compared to A549 cells. As determined by flow cytometry, the levels of calcein transported in the drug resistant cells were also enhanced, which correlates with the increase in P-gp expression shown in the western blot. Therefore, these studies strongly suggest that expression of mdr1 induced by etoposide plays a major role in the development of drug resistance in A549RT-eto cell line. In the future, this cell line may be used as an in vitro model for the screening of novel P-gp inhibitors to overcome drug resistance in human cancer cells.