วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544

ศึกษาพันธภาระต่อการศึกษาและใช้กรณีศึกษาในการทดสอบรูปแบบ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพันธภาระต่อการศึกษาของนิสิตนักศึกษา ศึกษาปัจจัยและบริการต่างๆ ที่มีผลในการสนับสนุนพันธภาระต่อการศึกษาของนิสิตนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา และพัฒนารูปแบบการบริการนิสิตนักศึกษาเพื่อสนับสนุนพันธภาระต่อการศึกษา ในสถาบันอุดมศึกษา แบบการวิจัยเชิงสำรวจใช้แบบสอบถามกับนิสิตนักศึกษากลุ่มตัวอย่างจำนวน 2,377 คน และใช้กรณีศึกษากับนักศึกษากลุ่มทดลองที่มีพันธภาระต่อการศึกษาต่ำ จำนวน 8 คน ผลการวิจัยเชิงสำรวจพบว่า พันธภาระต่อการศึกษาของนิสิตนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาอยู่ในระดับมาก และปัจจัยที่มีผลในการสนับสนุนพันธภาระต่อการศึกษา 3 ปัจจัยแรก ได้แก่ (1) ภูมิหลังคือ อาชีพมารดา ระดับการศึกษาของมารดาและผู้เป็นกำลังใจสำคัญ ตามลำดับ (2) ปัจจัยในสถาบันคือ การได้ทำกิจกรรม โปรแกรมการช่วยเหลือและการได้เรียนในสาขาวิชาที่ต้องการ ตามลำดับ (3) ด้านบริการ พบว่าบริการที่มีผลในการสนับสนุนพันธภาระต่อการศึกษา ได้แก่ บริการต่างๆ ของมหาวิทยาลัยทำให้รักและผูกพัน คู่มือนิสิตนักศึกษาและมหาวิทยาลัยดูแลด้านความปลอดภัยเป็นอย่างดี ตามลำดับ รูปแบบการบริการนิสิตนักศึกษาเพื่อสนับสนุนพันธภาระต่อการศึกษา ที่ทดลองกับกรณีศึกษาประกอบด้วย 4 ส่วน คือ (1) มีองค์กร เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการพัฒนานิสิตนักศึกษาระดับคณะ (2) ผู้รับผิดชอบคือ คณะกรรมการสนับสนุนพันธภาระต่อการศึกษา (3) การดำเนินการ ใช้แบบวัดพันธภาระต่อการศึกษาและจัดให้นิสิตนักศึกษา ที่มีพันธภาระต่อการศึกษาต่ำเข้าโปรแกรมการสนับสนุนพันธภาระต่อการศึกษา ได้แก่ โปรแกรมแผนการเรียนสำเร็จรูป 7 หน่วยกิต โปรแกรมทัศนศึกษา 3 ครั้งและโปรแกรมการประชุม 6 ครั้ง โดยใช้เวลาตลอดภาคฤดูร้อน (4) การประเมิน ประเมินโปรแกรมต่างๆ ประเมินพฤติกรรมโดยทั่วไปของนิสิตนักศึกษา และประเมินผลพันธภาระต่อการศึกษาของนิสิตนักศึกษาก่อนและหลังการทดสอบรูปแบบ ผลการทดสอบรูปแบบกับกรณีศึกษาพบว่า หลังการทดสอบนักศึกษามีพันธภาระต่อการศึกษาเพิ่มขึ้นกว่าก่อนการทดสอบ และนักศึกษาทั้งหมดยังศึกษาอยู่ต่อไปในสถาบัน กลุ่มตัวอย่างประเมินโปรแกรมต่างๆ ว่าได้รับความรู้และประโยชน์อยู่ในระดับมาก จากการประเมินพฤติกรรม นักศึกษามีความกระตือรือร้น รื่นเริง แจ่มใสมากขึ้น โดยนักศึกษากลุ่มทดลอง มีความสนใจในการเรียนและมีผลการเรียนดี ทำกิจกรรมมากขึ้น และมีความภาคภูมิใจในสถาบันมากขึ้น