วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544

ศึกษาผลการใช้กระบวนการเรียนการสอน ตามแนวการสอนแบบชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา ที่มีต่อทักษะการคิดของเด็กชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 และศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างการสอน ตามแนวการสอนแบบชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา กับบุคลิกภาพทั้ง 2 แบบ คือ แบบเก็บตัว (introvert) และแบบแสดงตัว (extravert) ที่มีต่อทักษะการคิด กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 60 คน จากโรงเรียนพิชญศึกษา แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน มีบุคลิกภาพแบบเก็บตัวและแบบแสดงตัวกลุ่มละ 15 คน การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอนดังนี้ ขั้นที่ 1 การพัฒนากระบวนการเรียนการสอน ตามแนวการสอนแบบชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา ขั้นที่ 2 การสร้างเครื่องมือวิจัยและขั้นที่ 3 การทดลองใช้กระบวนการเรียนการสอน ตามแนวการสอนแบบชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา โดยใช้เวลาทดลอง 12 สัปดาห์ ผลการวิจัยมีดังนี้ 1) นักเรียนกลุ่มทดลองมีคะแนนทักษะการคิดหลังการทดลอง สูงกว่าก่อนการทดลองใช้กระบวนการเรียนการสอน ที่ระดับความมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 2) หลังการทดลองนักเรียนกลุ่มทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยทักษะการคิดสูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 3) การสอนตามแนวการสอนแบบชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา และบุคลิกภาพของผู้เรียนไม่มีปฏิสัมพันธ์กัน ในด้านทักษะการคิดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ซึ่งไม่เป็นไปตามสมมติฐานที่ตั้งไว้ และ 4) นักเรียนที่มีบุคลิกภาพต่างกัน มีคะแนนทักษะการคิดไม่แตกต่างกันที่ระดับความมีนัยสำคัญทางสถิติ .01 กระบวนการเรียนการสอนฯ ที่ปรับปรุงแล้วประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา การจัดกระบวนการเรียนการสอนฯ และการประเมินผล ลักษณะของกระบวนการเรียนการสอนเป็นการนำ แนวการสอนแบบชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา ไปบูรณาการในเนื้อหาสาระของกลุ่มประสบการณ์ต่างๆ ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 การเรียนรู้เนื้อหาสาระ ขั้นที่ 2 การเตรียมความพร้อม ประกอบด้วย การทำงานร่วมกัน การพูด การฟัง และการใช้เหตุผล ขั้นที่ 3 การสร้างชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา ประกอบด้วย การสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการสืบสอบ การดำเนินการอภิปรายเชิงปรัชญา และการทำแบบฝึกหัดเชิงปรัชญา และขั้นที่ 4 การทำแบบฝึกหัดเชิงเนื้อหา ผลผลิตของการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ เอกสารประกอบกระบวนการเรียนการสอน ตามแนวการสอนแบบชุมชนแห่งการสืบสอบเชิงปรัชญา แบบวัดทักษะการคิดของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 และคู่มือการใช้แบบวัดทักษะการคิด ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1