วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

ในปัจจุบันการพัฒนาด้านต่าง ๆ จำนวนมาก หลายสิ่งต้องการภูมิสารสนเทศมาใช้ประกอบในการดำเนินงาน ด้วยเหตุนี้เองที่ทำให้หน่วยงานต่าง ๆ ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับภารกิจในการผลิตภูมิสารสนเทศ ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนได้ให้ความสำคัญและทำการผลิตภูมิสารสนเทศมากขึ้น หลายครั้งที่มีการผลิตข้อมูลซ้ำซ้อนกัน เนื่องมาจากการเผยแพร่แลกเปลี่ยนข้อมูลด้านภูมิสารสนเทศระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ยังมีไม่มากนัก ดังนั้นหนทางหนึ่งที่จะสามารถช่วยลดความซ้ำซ้อนได้ คือ การมีระบบที่มีความสามารถในการสืบค้นและแสดงรายละเอียดของภูมิสารสนเทศ หรือ Spatial Data Clearinghouse ซึ่งจัดทำขึ้นบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต จึงทำการค้นหาได้จากคอมพิวเตอร์ทุกเครื่องที่เชื่อมต่อกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ผู้ใช้สามารถพิจารณาเปรียบเทียบรายละเอียดของข้อมูลในขั้นต้นจาก Metadata ของภูมิสารสนเทศที่ได้จากการค้นคืน การนำ Metadata มาใช้ในงานวิจัยนี้อ้างอิงตามมาตรฐาน FGDC เนื่องจากเป็นข้อจำกัดข้อหนึ่งของซอฟต์แวร์ Isite โดยที่ในความเป็นจริงแล้ว มาตรฐาน ISO/TC211 (Level1) มีความเหมาะสมในการนำมาใช้ในงานวิจัยมากกว่า ซึ่งซอฟต์แวร์ Isite ใช้โพรโตคอล Z39.50 ที่ใช้ในระบบงานบรรณารักษ์ในการติดต่อระหว่างเครื่องเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งซอฟต์แวร์นี้อยู่แม้จะมีระบบปฏิบัติการที่ต่างกันก็ตาม โดยประกอบด้วยเครื่องเซิร์ฟเวอร์แม่ข่าย (Gateway Server) ที่รับผิดชอบการค้นคืนและเซิร์ฟเวอร์ลูกข่าย (Node Server) รวมทั้งมีการแสดงผลชุดข้อมูลด้วยการเชื่อมต่อจาก Metadata ของข้อมูลนั้น จึงทำให้ผู้ใช้ได้เห็นตัวอย่างของชุดข้อมูลและมีความมั่นใจในการตัดสินใจเลือกใช้มากขึ้น โดยใช้ส่วนของการแสดงผลบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ตนี้เลือกใช้ซอฟต์แวร์ MapServer ในการแสดงผลภูมิสารสนเทศ ในงานวิจัยนี้ใช้ประโยชน์จากซอฟต์แวร์รหัสเปิด โดยได้ผลเป็นที่น่าพอใจในระดับหนึ่ง ทั้งนี้เนื่องจากมีข้อจำกัดต่าง ๆ ของซอฟต์แวร์ Isite ซึ่งข้อจำกัดที่สำคัญคือ การไม่รองรับการใช้ภาษาไทยและการรองรับ Metadata เพียงมาตรฐาน FGDC เท่านั้น ในการนำไปใช้งานจริงสำหรับหน่วยงาน ในการจัดตั้งระบบมีทางเลือกในการนำไปใช้คือ การศึกษาภาษาโปรแกรมที่ใช้ในการพัฒนาซอฟต์แวร์เหล่านั้นขึ้นมา แล้วทำการแก้ไขให้ได้ตรงกับความต้องการ หรือการเลือกใช้ซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์ที่ถูกผลิตมาตามวัตถุประสงค์ของงานอยู่แล้ว ซึ่งจะได้รับการรองรับจากบริษัทตัวแทนจำหน่ายในการแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้น ก็จะเป็นหนทางหนึ่งในการขจัดปัญหาข้อจำกัดของซอฟต์แวร์ได้